خبرگزاری دید: روزنامه پاکستانی دان در گزارشی تازه نوشته است که تعلیق بیش از دو و نیم ماهه تجارت میان افغانستان و پاکستان، فشار اقتصادی سنگینی بر کابل وارد کرده و زیان صادراتی افغانستان چندین برابر پاکستان بوده است.
این وقفه پس از افزایش تنشها بر سر فعالیتهای تحریک طالبان پاکستان و توقف مذاکرات دو کشور در ۷ نوامبر ایجاد شد؛ در حالی که پاکستان پیشتر نیز در پی درگیریهای اکتبر مرزها را بسته بود.
بر اساس دادههای تجاری، از ۱۰ اکتوبر تاکنون زیان صادرات افغانستان حدود ۱۰ درصد، معادل ۱۷۳ میلیون دالر برآورد شده، اما خسارت پاکستان تنها ۰٫۶ درصد، یعنی حدود ۲۲۲٫۵ میلیون دالر بوده است. دان تأکید میکند که وابستگی افغانستان به مسیرهای محدود صادراتی، آسیبپذیری آن را در برابر تنشهای مرزی افزایش داده است.
این گزارش افزوده که ۴۶ درصد صادرات افغانستان به پاکستان انجام میشود و بخش قابل توجهی از کالاها نیز از طریق مرز واگه به هند منتقل میشود؛ در حالی که سهم افغانستان در کل صادرات جهانی پاکستان تنها ۳٫۴۶ درصد است. هند با جذب حدود ۴۰ درصد صادرات افغانستان، دومین مقصد مهم کالاهای این کشور است و سهم ایران، ازبکستان و تاجیکستان در مجموع کمتر از ۶ درصد گزارش شده است.
به نوشته دان، هرچند افغانستان میتواند بخشی از واردات خود را به سمت ایران، هند و کشورهای آسیای مرکزی تغییر دهد، اما یافتن بازارهای تازه برای میوه و سبزیجات، که طبق برآورد بانک جهانی ۷۱ درصد صادرات افغانستان در سال ۲۰۲۴ را تشکیل داده، بسیار دشوار خواهد بود.
این روزنامه همچنین با اشاره به روند صادرات پاکستان به افغانستان مینویسد که پس از کاهش صادرات در سال ۲۰۲۲، این رقم در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ دوباره افزایش یافته و به ۱٫۳۹۰ میلیارد دالر رسیده است. دارو، برنج و سمنت از مهمترین اقلام صادراتی پاکستان بودهاند.
در بخش دیگر گزارش، به نقل از خانجان الکوزی، رئیس اتاق مشترک تجارت افغانستان ـ پاکستان، آمده است که تاجران افغانستان اکنون سفارش سمنت را از ایران، ازبیکستان و تاجیکستان ثبت میکنند و سمنت ایرانی با قیمت پایینتری نسبت به سمنت پاکستانی عرضه میشود. واردات دارو از ترکیه، ازبیکستان، ایران و هند نیز رو به افزایش است. با وجود این، داروهای پاکستانی همچنان ۶۰ تا ۷۰ درصد بازار افغانستان را تصرف کردهاند، هرچند این سهم اکنون تحت فشار قرار گرفته است.