خبرگزاری دید: دولت آمریکا به دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهور این کشور، اعلام کرده که از ۶۶ نهاد بینالمللی، از جمله از شورای حقوق بشر سازمان ملل، خارج میشود؛ اقدامی که واشنگتن آن را دفاع از منافع ملی میخواند، اما منتقدان آن را ضربهای مستقیم به نظم جهانی، چندجانبهگرایی و نقش آمریکا در همکاریهای بینالمللی میدانند.
دولت ایالات متحده اعلام کرده که بر اساس فرمان اجرایی ۱۴۱۹۹ و پس از بازبینی گسترده ساختارهای چندجانبه، این کشور از ۶۶ سازمان بینالمللی، شامل ۳۵ نهاد مستقل و ۳۱ سازمان وابسته به ملل متحد، خارج خواهد شد. کاخ سفید این نهادها را «هزینهبر، ناکارآمد یا مضر» توصیف کرده و مدعی است که فعالیت آنها با منافع ملی آمریکا همسو نیست.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در توضیح این تصمیم گفته که بسیاری از این نهادها با مشکلاتی چون همپوشانی مأموریتها، سوءمدیریت، اتلاف منابع، نفوذ بازیگران ذینفع و دستور کارهایی مغایر با اولویتهای آمریکا مواجهاند. او تأکید کرده است که ادامه انتقال «پول، انرژی و سرمایه سیاسی مردم آمریکا» به چنین ساختارهایی بدون دستاورد ملموس، قابل توجیه نیست.
با این حال، منتقدان این اقدام را نه یک اصلاح ساختاری، بلکه چرخشی ایدئولوژیک میدانند که میتواند نقش آمریکا در شکلدهی به سیاستهای جهانی را تضعیف کند. به باور آنان، خروج همزمان از دهها نهاد بینالمللی، نشانهای از بیاعتنایی آشکار واشنگتن به نظم مبتنی بر قواعد است؛ نظمی که خود آمریکا پس از جنگ جهانی دوم یکی از معماران اصلی آن بوده است.
در بیانیه کاخ سفید آمده که برخی نهادهای بینالمللی «سیاستهای اقلیمی افراطی، سلطه ساختارهای جهانی و برنامههای ایدئولوژیک» را ترویج میکنند، اما تحلیلگران میگویند این تعابیر بیش از آن که بر ارزیابیهای فنی استوار باشد، بازتابدهنده نگاه سیاسی دولت ترامپ به نهادهای چندجانبه است؛ نگاهی که در آن، هر سازوکاری که بتواند قدرت یکجانبه واشنگتن را محدود کند، «تهدید» تلقی میشود.
دولت ترامپ بارها از نقش سازمانهای بینالمللی در تنظیم رفتار دولتها انتقاد کرده و آنها را مانعی برای «استقلال تصمیمگیری» آمریکا دانسته است، اما به باور منتقدان، این رویکرد، بیش از آن که دفاع از منافع ملی باشد، تلاشی برای عبور از قواعد مشترک جهانی و باز کردن راه برای نوعی سیاست خارجی مبتنی بر اراده یکجانبه است؛ رویکردی که میتواند همکاری جهانی و نظم بینالمللی را با خطر تضعیف روبهرو کند.