قمار راهبردی اروپا با پیامدهای حقوقی و امنیتی سنگین

خبرگزاری دید: تروریستی ‌خواندن نهادی که در خط مقدم مقابله با تروریزم قرار داشته، پارادوکس آشکار و نشانه‌ای از رویکرد دوگانه غرب در تعریف تروریزم است.

تصمیم اتحادیه اروپا برای قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در فهرست سازمان‌های تروریستی، از منظر حقوقی، سیاسی و امنیتی پیامدهای گسترده‌ای دارد و بسیاری از تحلیلگران معتقدند این اقدام نه‌تنها فاقد مبنای حقوقی معتبر است، بلکه می‌تواند به بی‌ثباتی منطقه‌ای و تضعیف سازوکارهای امنیت جمعی منجر شود. این تصمیم بیش از آن‌که بر پایه اصول حقوق بین‌الملل باشد، ریشه در فشارهای سیاسی و رقابت‌های ژئوپلیتیک دارد.

تعارض با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل

در حقوق بین‌الملل، نیروهای مسلح رسمی یک کشور که تحت ساختار قانونی و مصوب دولت فعالیت می‌کنند، نمی‌توانند در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گیرند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، بخشی از نیروهای مسلح رسمی جمهوری اسلامی ایران است و مطابق قانون اساسی این کشور، وظیفه دفاع از تمامیت ارضی و امنیت ملی را بر عهده دارد.

بنابراین از منظر حقوق بین‌الملل، تروریستی‌ خواندن یک نهاد رسمی نظامی، نقض اصل برابری حاکمیت‌ها و نیز نقض اصل عدم مداخله است؛ اصولی که در منشور ملل متحد تصریح شده‌اند.

از جانب دیگر بر پایه معیارهای حقوقی، اتحادیه اروپا برای چنین اقدامی نیازمند حکم قطعی یک مرجع قضایی معتبر است. در حالی که تاکنون هیچ دادگاه بین‌المللی یا اروپایی حکمی مبنی بر ارتکاب اقدامات تروریستی توسط سپاه صادر نکرده است. بنابراین، اقدام اتحادیه اروپا در قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در فهرست گروه‌های تروریستی، به‌عنوان تصمیمی سیاسی فاقد پشتوانه قضایی تلقی می‌شود.

پیامدهای ژئوپلیتیک و تشدید تقابل

از منظر سیاسی، این اقدام می‌تواند روابط ایران و اروپا را وارد مرحله‌ای از تنش ساختاری کند. سپاه پاسداران یکی از بازیگران اصلی در معادلات منطقه‌ای است و نقش آن در مبارزه با گروه‌های تروریستی و تکفیری مانند داعش، بارها از سوی نهادهای بین‌المللی مورد اشاره قرار گرفته است.

تروریستی ‌خواندن نهادی که در خط مقدم مقابله با تروریزم قرار داشته، پارادوکس آشکار و نشانه‌ای از رویکرد دوگانه غرب در تعریف تروریزم است.

این اقدام همچنین می‌تواند مذاکرات هسته‌ای، همکاری‌های اقتصادی و حتی کانال‌های دیپلماتیک را با چالش جدی مواجه کند. برخی تحلیلگران معتقدند که چنین تصمیمی، اروپا را از نقش میانجی‌گرانه دور کرده و آن را در صف‌بندی‌های سخت ژئوپلیتیک قرار می‌دهد؛ صف‌بندی‌هایی که در نهایت به زیان امنیت و منافع اقتصادی خود اروپا نیز خواهد بود.

تضعیف مبارزه با تروریزم و افزایش بی‌ثباتی

از منظر امنیتی، سپاه پاسداران یکی از مهم‌ترین بازیگران در تأمین امنیت منطقه غرب آسیا است. نقش این نهاد در جلوگیری از گسترش داعش در عراق و سوریه، ایجاد ثبات در مرزهای ایران و مقابله با شبکه‌های قاچاق و تروریزم فراملی، در بسیاری از گزارش‌های امنیتی مورد اشاره قرار گرفته است.

تروریستی ‌خواندن سپاه می‌تواند پیامدهای زیر را به همراه داشته باشد:

ـ تضعیف همکاری‌های امنیتی منطقه‌ای  

ـ افزایش خطر درگیری‌های نیابتی  

ـ کاهش توان مقابله با گروه‌های افراطی  

ـ افزایش بی‌ثباتی در خلیج فارس و مسیرهای انرژی

بنابراین، تصمیم اتحادیه اروپا، نه‌تنها کمکی به امنیت اروپا نمی‌کند، بلکه می‌تواند به افزایش تهدیدات واقعی علیه منافع اروپایی در منطقه منجر شود؛ زیرا همکاری‌های امنیتی و اطلاعاتی با ایران را دشوار یا غیرممکن می‌سازد.

نتیجه‌گیری

در مجموع، تروریستی‌ خواندن سپاه پاسداران از سوی اتحادیه اروپا، از منظر حقوقی با چالش‌های جدی مواجه است، از منظر سیاسی می‌تواند روابط ایران و اروپا را وارد مرحله‌ای از تقابل پایدار کند و از منظر امنیتی احتمالاً به افزایش بی‌ثباتی منطقه‌ای منجر خواهد شد.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نه‌تنها بخشی از ساختار رسمی دفاعی ایران است، بلکه در سال‌های اخیر نقش مهمی در مقابله با تروریزم و حفظ ثبات منطقه‌ای ایفا کرده است. از این رو، چنین تصمیمی، بازتاب‌دهنده فشارهای سیاسی و رقابت‌های ژئوپلیتیک است تا یک ارزیابی حقوقی و امنیتی منصفانه و مبتنی بر تلاش جهانی برای مبارزه با هراس‌افکنی و ثبات‌سازی مسوولانه در منطقه.

واحد بین الملل- خبرگزاری دید