خبرگزاری دید: کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد هشدار داد بازگشت گسترده میلیونها شهروند افغانستان از پاکستان و ایران، افغانستان را به آستانه فروپاشی انسانی رسانده است. به گفته نماینده این نهاد در افغانستان، از اکتوبر ۲۰۲۳ تاکنون ۵.۴ میلیون نفر به کشور بازگشتهاند؛ روندی که از نظر سرعت و گستره «بیسابقه» توصیف شدهاست.
عارف جمال، نماینده این نهاد، در نشست خبری سازمان ملل در جنوا که بهصورت ویدیویی از کابل، برگزار شد اعلام کرد: «این رقم بسیار عظیم است و سرعت و مقیاس این بازگشتها افغانستان را تقریباً به مرز بحران رسانده است.»
بر اساس این گزارش، تنها در سال گذشته میلادی ۲.۹ میلیون نفر به افغانستان بازگشتند؛ آماری که به گفته جمال «بزرگترین میزان بازگشت به یک کشور واحد» در سالهای اخیر بوده است. از ابتدای سال جاری میلادی نیز حدود ۱۵۰ هزار نفر دیگر به کشور بازگشتهاند.
موج بازگشتها پس از آن آغاز شد که پاکستان در اکتوبر ۲۰۲۳ طرح گستردهای را برای اخراج مهاجران فاقد مدرک اجرا کرد و از آنان خواست داوطلبانه کشور را ترک کنند؛ در غیر این صورت با بازداشت و اخراج اجباری مواجه میشوند. هزاران تن دیگر نیز از ایران به کشور بازگشته است.
این در حالی است که افغانستان پیش از این نیز با بحران انسانی شدید، اقتصاد ضعیف، خشکسالی گسترده و پیامدهای دو زمینلرزه ویرانگر دستوپنجه نرم میکرد.
به گفته مقامهای سازمان ملل، ورود جمعیتی معادل ۱۲ درصد جمعیت کشور، فشار بیسابقهای بر زیرساختها و منابع محدود وارد کرده است.
مقامهای حاکم در افغانستان برای بازگشتکنندگان بستههای حمایتی شامل مواد غذایی، کمک نقدی، سیمکارت تلفن همراه و هزینه انتقال به مناطق محل سکونت خانوادههایشان فراهم میکنند، اما این اقدامات پاسخگوی حجم گسترده نیازها نیست.
سازمان ملل هشدار دادهاست در صورت تداوم این روند و نبود حمایت مالی و انسانی کافی، وضعیت انسانی در افغانستان میتواند به مرحله بحرانیتری وارد شود.