سالگرد ۲۶دلو؛ روایت مقاومت مردم افغانستان در تقابل با بازخوانی تاریخی پاکستان
خبرگزاری دید: نگاه افغانستان و پاکستان به گذشته تفاوت بنیادین دارد. طالبان مقاومت مردم افغانستان را جهاد واقعی و نماد هویت ملی میدانند، در حالی که پاکستان از منظر آصف، بیشتر ابزاری تحت فشار آمریکا بود. این اختلاف نه تنها جنبه تاریخی دارد، بلکه پیام مهمی برای سیاست و امنیت منطقه امروز نیز ارائه میکند.
امروز، ۲۶ دلو، سیوهفتمین سالگرد شکست و خروج نیروهای شوروی از افغانستان است؛ روزی که برای مردم افغانستان نماد مقاومت، ایستادگی و پیروزی ملت در برابر یکی از قدرتمندترین ارتشهای جهان است. امسال، حکومت طالبان با صدور بیانیهای این مناسبت را گرامی داشت و بر عبرت گرفتن دشمنان و اهمیت وحدت و آمادگی مردم تأکید کرد. همزمان، اظهارات اخیر خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، روایت متفاوتی از همان دوران ارائه میدهد که نشاندهنده تضاد نگاهها نسبت به تاریخ افغانستان و پیامدهای منطقهای آن است.
بیانیه طالبان با تأکید بر اینکه «دشمنان باید از تاریخ جهاد افغانستان عبرت بگیرند» و هشدار به کسانی که ممکن است علیه آزادی و حریت مردم افغانستان گام بردارند، نه تنها پیام تاریخی دارد، بلکه پیامی منطقهای و هشدارگونه نیز محسوب میشود. طالبان با بازخوانی جهاد تاریخی، ضمن تقویت انسجام داخلی، به کشورهایی که در طول دهههای گذشته افغانستان را تهدید کرده یا در مسائل داخلی آن مداخله کردهاند، از جمله پاکستان، پیام میدهد که هرگونه اقدام تجاوزکارانه با مقاومت مردم مواجه خواهد شد.
از سوی دیگر، اظهارات خواجه آصف تصویر متفاوتی ارائه میدهد. او گفته است که جنگ علیه شوروی «جهاد» نبود و این روایت، محصول تئوری آمریکا بوده است. به گفته آصف، پاکستان برای منافع سیاسی و مشروعیت رهبران آن زمان وارد جنگ شد و نه برای دفاع از دین یا آزادی افغانستان. وی همچنین اذعان کرد که بازخوانی تاریخ و تغییر نظام آموزشی کشور، برای توجیه آن جنگ انجام شده و هیچ درس واقعی از آن گرفته نشده است.
تضاد این دو روایت نشان میدهد که نگاه افغانستان و پاکستان به گذشته تفاوت بنیادین دارد. طالبان مقاومت مردم افغانستان را جهاد واقعی و نماد هویت ملی میدانند، در حالی که پاکستان از منظر آصف، بیشتر ابزاری تحت فشار آمریکا بود. این اختلاف نه تنها جنبه تاریخی دارد، بلکه پیام مهمی برای سیاست و امنیت منطقه امروز نیز ارائه میکند.
پیام منطقهای بیانیه طالبان اهمیت ویژهای دارد، بهویژه در شرایطی که پاکستان در طول سالهای اخیر بارها مرزها و امنیت افغانستان را تهدید کرده و در مسائل داخلی کشور مداخله کرده است. هشدار طالبان، به وضوح بازدارنده است؛ این هشدار ضمن یادآوری درس مقاومت تاریخی، نشان میدهد هرگونه تلاش برای دخالت یا سوءاستفاده از ضعف افغانستان، با واکنش شدید ملت روبهرو خواهد شد.
همچنین، این تضاد روایتها اهمیت بازخوانی واقعبینانه تاریخ را نشان میدهد. نسل امروز افغانستان باید بداند که تجربه جهاد گذشته، بیش از یک داستان تاریخی، چراغ راهی برای حفاظت از استقلال و وحدت ملی است. در مقابل، بازخوانی تاریخ از سوی پاکستان نشان میدهد که روایتهای متفاوت میتواند بر سیاست منطقهای و روابط دو کشور تأثیرگذار باشد.
در نهایت باید گفت که روز ۲۶ دلو یادآور مقاومت و پیروزی تاریخی ملت افغانستان، اهمیت حفظ استقلال و وحدت ملی و همچنین تضاد روایتها از گذشته و پیامدهای آن برای سیاست امروز و روابط منطقهای است. این روز فرصتی است برای نسل جدید که ارزش آزادی، هویت ملی و تجربه تاریخی کشور را بهتر درک کند و از آن برای تصمیمگیریهای راهبردی آینده بهره گیرد.
نویسنده: احسان الله صمیم – خبرگزاری دید