سایه سنیگن غزه بر جشنواره فیلم برلین؛ جدال سیاسی در حاشیه برلیناله
خبرگزاری دید: ادامه جنگ غزه امسال جشنواره بینالمللی فیلم برلین (برلیناله) را تحت تاثیر قرار داده و علاوه بر نمایش آثاری درباره منازعه اسرائیل و فلسطین، موجی از انتقادها و واکنشهای سیاسی را در حاشیه این رویداد فرهنگی برانگیخته است.
حاشیهها از نخستین روز جشنواره و پس از اظهارات ویم وندرس، رئیس هیأت داوران، آغاز شد. او در پاسخ به پرسشی درباره حمایت دولت آلمان از اسرائیل گفت: «ما واقعاً نمیتوانیم وارد عرصه سیاست شویم.» این اظهارنظر با واکنش چهرههایی چون آرونداتی روی، خاویر باردم و تیلدا سوینتن روبهرو شد.
در ادامه، بیش از ۸۰ کارگردان، بازیگر و تهیهکننده از جمله سوینتن و باردم با امضای نامهای سرگشاده، جشنواره را به «سانسور هنرمندان مخالف اسرائیل» متهم کردند و خواستار محکومیت کشتار غیرنظامیان در غزه شدند.
در مقابل، تریشیا تاتل، مدیر جشنواره، از وندرس دفاع کرده و اتهام سانسور را رد کرده است.
در بخش نمایش فیلمها، مستند «چه کسی الکس عوده را کشت؟» به کارگردانی جیسن اُسدر و ویلیام لافی یومنس از جمله آثاری است که به پیامدهای تاریخی و جهانی این منازعه میپردازد. این فیلم به بررسی قتل الکس عوده، فعال فلسطینی-امریکایی و مدیر منطقه غرب «کمیته امریکایی-عربی مبارزه با تبعیض» میپردازد که در سال ۱۹۸۵ در انفجار بمب در دفتر این سازمان در سانتا آنا، کالیفرنیا کشته شد.
در بخشی از آرشیف فیلم، شهادت اولیور روِل، معاون وقت اداره تحقیقات فدرال امریکا (افبیآی)، ارائه شده که گفته بود «اعضای یک عنصر افراطی یهودی» احتمالاً مسوول این حمله بودهاند. با این حال، تاکنون هیچ فردی در پیوند با این بمبگذاری محکوم نشدهاست.
این مستند همچنین به سوءظنها درباره برخی اعضای «اتحادیه دفاع یهود» میپردازد؛ گروهی که توسط مئیر کاهانه، خاخام افراطی، بنیانگذاری شد. کاهانه در ۱۹۹۰ ترور شد، اما به گفته یومنس، ایدیولوژی او در سالهای اخیر در اسرائیل نفوذ بیشتری یافته است.
در این زمینه، نام ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی کنونی اسرائیل، نیز مطرح میشود که پیشتر از حزب ممنوعه «کاخ» حمایت میکرد و به مواضع ضدعربی شهرت دارد.
یومنس درباره حضورش در برلین با وجود فضای جنجالی گفت روایت داستان الکس عوده «ضروری» است و عدم نمایش آن «خودشکستدهنده» خواهد بود. او همچنین افزود که بخشی از افکار عمومی آلمان آمادگی بیشتری برای زیر سوال بردن حمایت بیقیدوشرط از اسرائیل و ابراز همبستگی با فلسطینیان دارد.
جشنواره فیلم برلین امسال در حالی برگزار میشود که تنشهای سیاسی پیرامون جنگ غزه نهتنها بر محتوای برخی آثار، بلکه بر فضای گفتوگوها و موضعگیریهای فرهنگی این رویداد بینالمللی نیز سایه افگندهاست.