خبرگزاری دید: انتخاب سریع رهبری در ایران پیام مهمی هم در سطح داخلی و هم در سطح بینالمللی دارد. در داخل ایران، این اقدام مانع شکلگیری احساس بیثباتی در رأس حکومت میشود و نشان میدهد که ساختار سیاسی این کشور توانایی بازتولید سریع رهبری و ادامه اداره امور را دارد. در سطح خارجی نیز این پیام منتقل میشود که ترور رهبران ارشد لزوماً به فروپاشی ساختار تصمیمگیری یا فلج شدن توان دفاعی این کشور نمیانجامد.
حملات گسترده آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد، تنها یک رویارویی نظامی متعارف نبود؛ بلکه بخشی از آن با هدف ایجاد اختلال در مرکز فرماندهی و ضربه به رهبری عالی این کشور طراحی شده بود. ترور آیتالله سید علی خامنهای رهبر انقلاب اسلامی ایران و شماری از فرماندهان ارشد این کشور در نخستین ساعات جنگ، نمونهای آشکار از این رویکرد است. هدف این اقدام، ایجاد شوک سیاسی، تضعیف هماهنگی میان نهادهای نظامی و امنیتی، و فروپاشی زنجیره تصمیمگیری ایران تلقی میشد.
با این حال، تجربه و ساختار سیاسی ایران نشان داد که این کشور برای چنین سناریویی پیشبینیهای قابل توجهی داشته است. انتخاب سریع آیتالله سید مجتبی خامنهای به عنوان رهبر جدید، تلاش برای ایجاد خلأ در رأس فرماندهی را خنثی کرد و نشان داد که حذف یک شخص حتی در عالیترین سطح، به فروپاشی فوری زنجیره فرماندهی منجر نمیشود. این اقدام به نوعی تضمینکننده استمرار مدیریت جنگ و حفظ انسجام در تصمیمگیریهای کلان بود. در جنگها و بحرانهای امنیتی، ثبات در رأس ساختار قدرت نقش حیاتی دارد.
زمانی که یک کشور با فشارهای خارجی مواجه است، هرگونه سردرگمی یا رقابت داخلی در مرکز فرماندهی میتواند کارآمدی توان نظامی و مدیریتی را کاهش دهد بنابراین تعیین فوری رهبر جدید در ایران، علاوه بر جنبه سیاسی، اقدامی عملیاتی برای جلوگیری از اختلال در هماهنگی میان نهادهای نظامی، اطلاعاتی و اجرایی محسوب میشود.
یکی از نقاط قوت انتخاب آیتالله سید مجتبی خامنهای، آشنایی او با سازوکارهای حکمرانی و نهادهای مختلف در ایران است. تجربه حضور در مرکز تصمیمگیری و شناخت عمیق از ساختارهای امنیتی و دفاعی، به استمرار سیاستهای کلان این کشور در میانه جنگ کمک کرده و مانع از تغییر ناگهانی در مسیر راهبردی ایران شده است. چنین انتخابی، علاوه بر حفظ انسجام داخلی، از ایجاد شکافهای احتمالی میان نهادها جلوگیری میکند و ادامه مدیریت بحران را فراهم میسازد.
انتخاب سریع رهبری در ایران پیام مهمی هم در سطح داخلی و هم در سطح بینالمللی دارد. در داخل ایران، این اقدام مانع شکلگیری احساس بیثباتی در رأس حکومت میشود و نشان میدهد که ساختار سیاسی این کشور توانایی بازتولید سریع رهبری و ادامه اداره امور را دارد. در سطح خارجی نیز این پیام منتقل میشود که ترور رهبران ارشد لزوماً به فروپاشی ساختار تصمیمگیری یا فلج شدن توان دفاعی این کشور نمیانجامد. این پیام بازدارنده میتواند به کاهش اثرگذاری حملات خارجی و حفظ توازن راهبردی کمک کند.
در شرایط کنونی ایران، اولویت حفظ ثبات و جلوگیری از خلأ قدرت بسیار با اهمیت است و در مجموع، انتخاب سریع آیتالله سید مجتبی خامنهای به عنوان رهبر ایران نمونهای از مهارت در مدیریت بحران و حفظ انسجام فرماندهی است. این اقدام نه تنها مانع از تحقق اهداف دشمن برای ایجاد خلأ قدرت شد، بلکه به این کشور امکان ادامه مدیریت جنگ، حفظ هماهنگی در ساختار قدرت و جلوگیری از تبدیل ضربه اولیه به بحران داخلی را داد.
تجربه ایران در این زمینه نشان میدهد که ثبات رهبری در بحرانهای امنیتی، یکی از مهمترین عوامل موفقیت در مدیریت جنگ و حفظ توان عملیاتی این کشور است.
نویسنده: سیدباقر واعظی – خبرگزاری دید