خبرگزاری دید: تنشها در ایران و افغانستان تجارت جنوبآسیا را بهخطر انداخته و مسیرهای جدید آسیای مرکزی به بازارهای آسیا و آفریقا را در معرض توقف قرار دادهاست.
تشدید درگیریها میان حکومت طالبان در افغانستان و پاکستان، امنیت مسیرهای حمل و نقل و انرژی جنوب آسیای مرکزی را تهدید میکند.
مسیر زمینی پاکستان به افغانستان که پیشتر ۲.۴ میلیارد دالر تجارت دوجانبه در ۲۰۲۵ داشت، هماکنون عملاً بسته شدهاست. این موضوع دسترسی آسیای مرکزی به بنادر پاکستان و افغانستان را محدود کردهاست.
پروژههای مهم منطقهای مانند راهآهن ازبیکستان-افغانستان-پاکستان (۶ میلیارد دالر)، خط انتقال برق کاسا-۱۰۰۰ و خط لوله گاز تاپی TAPI در معرض تاخیر و توقف قرار دارند.
مسیرهای جادهای کلیدی در پاکستان (مثل گذرگاه خیبر و بزرگراه پیشاور-تورخم) و افغانستان (مثل بزرگراه کابل-جلالآباد و کابل-قندهار) پرریسک شده و هزینههای بیمه و حملونقل افزایش یافتهاست.
توافقات ترانزیتی مانند APTTA ممکن است بهدلیل تنشها معلق یا لغو شوند، که ریسک محمولههای آسیای مرکزی را بالا میبرد.
حملونقل دریایی و هوایی نیز تحت تاثیر حملات امریکا و اسرائیل به ایران قرار گرفته است. بستهشدن حریم هوایی و اختلال در تنگه هرمز بر واردات و صادرات انرژی آسیای مرکزی اثر منفی گذاشته است.
پروژههای وابسته به ایران مانند دهلیز حملونقل شمال-جنوب و راهآهن پنجملیتی بهویژه در بخشهایی که نیازمند همکاری و ثبات ایران است، با ریسک تاخیر و توقف روبرو هستند.
افزایش هزینهها و زمان تحویل کالا، کاهش اعتماد سرمایهگذاران و تغییر مسیرهای تجاری بهسمت چین و مسیرهای کاسپینی.
کاهش دسترسی جنوبی آسیای مرکزی به دریای عرب و افزایش اهمیت ایران بهعنوان مسیر جایگزین، اگرچه ناپایداری منطقهای و تحریمها، این گزینه را پرریسک کردهاست.
پروژههای منطقهای و سرمایهگذاریهای مرتبط با کمربند و جاده BRI چین و دهلیز میانی Middle Corridor ممکن است بهدلیل بیثباتی توقف یا کندی پیدا کنند.
آسیای مرکزی با تهدید همزمان درگیریهای افغانستان و حملات به ایران، دسترسی به مسیرهای جنوب و بنادر کلیدی را از دست داده و مجبور به بازنگری در استراتژی اتصال به بازارهای جهانی شده است. کشورها اکنون بهدنبال مسیرهای جایگزین امنتر، مانند راههای کاسپینی و مسیرهای شرق-غرب و تقویت همکاری با چین هستند تا رشد اقتصادی و اتصال به زنجیرههای جهانی حفظ شود.