خبرگزاری دید: ملیحه لودهی، دیپلمات باسابقه و سفیر پیشین پاکستان در آمریکا، بریتانیا و سازمان ملل، در مقالهای با عنوان «پیادهروی حماقت» سیاستهای دولت آمریکا در قبال ایران را مورد نقد قرار داده و با استناد به کتاب مشهور «سیر حماقت» اثر باربارا تاکمن، استدلال کرده که تجاوز نظامی واشنگتن علیه تهران نمونهای از تصمیماتی است که برخلاف منافع ملی آمریکا پیش میرود.
۱. اهداف متزلزل و استراتژی ناموفق
بهگفته لودهی، اهداف اعلامشده برای حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران پیوسته تغییر کرده است. اگر هدف تغییر ساختار سیاسی در تهران بوده، تحولات اخیر نشان داده که رهبری جدید توانسته انسجام داخلی را حفظ کند و حتی روحیه مقاومت را تقویت نماید. ایران نیز با بهرهگیری از حملات نامتقارن علیه پایگاههای آمریکا و اسرائیل و همچنین زیرساختهای انرژی در منطقه، هزینههای جنگ را برای واشنگتن افزایش داده است.
۲. پیامدهای اقتصادی و فشارهای داخلی
او نوشته که مسدود شدن تنگه هرمز و حمله به تأسیسات نفتی کشورهای همسایه، بازار انرژی را دچار آشفتگی کرده و قیمت نفت را بالا برده است. در داخل آمریکا نیز نظرسنجیها نشان میدهد بخش قابل توجهی از افکار عمومی با ادامه جنگ موافق نیستند و حتی میان حامیان سیاسی دولت شکافهایی ایجاد شده است.
۳. معیارهای «حماقت حکومتی» از نگاه تاکمن
لودهی معتقد است این جنگ سه ویژگی اصلی «حماقت» از دید تاکمن را دارد:
- ضد تولید بودن: بهجای تضعیف ایران، موجب فشار اقتصادی بر آمریکا و تقویت انسجام داخلی در ایران شده است.
- وجود گزینه جایگزین: پیش از آغاز جنگ، مذاکرات غیرمستقیم با میانجیگری عمان در جریان بود و امکان توافق هستهای گسترده وجود داشت.
- تصمیمگیری گروهی: این اقدام تنها تصمیم یک فرد نبود و تحت تأثیر مشاوران تندرو و حمایت برخی بازیگران منطقهای شکل گرفت.
او در بخش دیگری از مقاله اشاره کرده که ایران با وجود تحمل خسارات، در برابر آنچه تهدیدی وجودی تلقی میکند، تابآوری نشان داده و با هدف بالا بردن هزینههای جنگ، زیرساختهای انرژی منطقه را هدف قرار میدهد.
او همچنین یادآور شده که آمریکا در افغانستان دو دهه زمان صرف کرد تا به نقطه آغاز بازگردد، اما در ایران ظرف یک هفته با تغییر رهبری مواجه شد، بدون آنکه نتیجهای مطابق انتظار به دست آورد.
لودهی نتیجه گرفته که نبود نقشه راه برای پایان جنگ و نادیده گرفتن پیامدهای اقتصادی، این اقدام را به مسیری پرخطر تبدیل کرده است. به باور او، هر نتیجهای که این جنگ داشته باشد، معادلات منطقهای را دگرگون خواهد کرد و نشاندهنده محدودیتهای محاسبات واشنگتن در خاورمیانه خواهد بود.