خبرگزاری دید: گزارشی تازه نشان میدهد که جنگ منطقهای جاری، بار دیگر کاستیهای عمیق در ساختار نظامی و امنیتی عراق را برجسته کرده است. این درگیری که از ۲۸ فبروری ۲۰۲۶ میان ایران از یکسو و رژیم اسرائیل و آمریکا از سوی دیگر آغاز شده، ضعفهای بنیادین ارتش عراق را که از سال ۲۰۰۳ تاکنون بارها مورد انتقاد بوده، آشکارتر ساخته است.
به نقل از «شفق نیوز» کارشناسان سیاسی و امنیتی عراق معتقدند این جنگ نشان داد که ساختار دفاعی این کشور همچنان «آسیبپذیر» است و مشکلاتی چون ضعف تصمیمگیری سیاسی، ناتوانی در مدیریت بحران و نبود راهبردهای قاطع برای حفاظت از امنیت ملی پابرجا است.
با وجود تلاش دولتهای پس از ۲۰۰۳ برای ایجاد یک نهاد نظامی کارآمد ــ که در شکست داعش در سال ۲۰۱۷ نقش مهمی ایفا کرد ــ جنگ اخیر ثابت کرد که عراق هنوز از کمبودهای جدی رنج میبرد. مهمترین آنها ضعف شدید در حوزه دفاع هوایی است؛ ارتش عراق عملاً توان مقابله با هواپیماها، موشکها و پهپادهای مدرن را ندارد. کمبود تسلیحات پیشرفته، نبود سامانههای بازدارنده مؤثر و اتکای بیش از حد به نیروهای زمینی (حدود ۱۹۳ هزار سرباز فعال) از دیگر چالشهای برجسته است.
تجهیزات نظامی عراق ترکیبی از سلاحهای شرقی و غربی است؛ از جمله تانکهای T‑۷۲ و T‑۹۰٫ اما اختلاف سطح فناوری میان این تجهیزات، کارایی عملیاتی را کاهش میدهد.
عصام الفیلی، استاد علوم سیاسی دانشگاه المستنصریه، در گفتوگو با شفق نیوز تأکید کرده که این جنگ بسیاری از اصول امنیتی و نظامی در عراق و منطقه را تغییر خواهد داد. او گفته که روشهای سنتی مقابله با تهدیدات نوین دیگر کارآمد نیست و آینده امنیتی به سمت فناوریهای پیشرفته و امنیت سایبری حرکت میکند؛ جایی که نیروهای پیاده و زرهی بهتنهایی تعیینکننده نخواهند بود.
فیلی همچنین به موقعیت ژئوپلیتیک حساس عراق اشاره کرده و گفته است که همسایگان این کشور از نظر توان نظامی دهها برابر برترند و برای نفوذ در عراق رقابت میکنند. او یادآور شده که بودجه نظامی عراق در مقایسه با آنها بسیار ناچیز است و بخش عمده بودجه ۲۱٫۶ میلیارد دالری وزارت دفاع در سال ۲۰۲۴ صرف حقوق و هزینههای جاری میشود، نه مدرنسازی واقعی.
او راه برونرفت را در «شجاعت استراتژیک» وحدت ملی و بازنگری اساسی در سیاستهای دفاعی میداند و خواستار ایجاد اتحادهای هوشمند با قدرتهای منطقهای شده است؛ در حالی که وحدت داخلی عراق حفظ شود. فیلی همچنین از دودستگی سیاسی در موضوع حاکمیت انتقاد کرده و نمونه آن را واکنشهای متفاوت به بمباران اقلیم کردستان دانسته است.
این تحلیل در حالی مطرح شده که عراق همچنان در تلاش برای ایجاد توازن میان تعهدات بینالمللی، فشارهای منطقهای و نیاز به تقویت استقلال نظامی خود است. جنگ اخیر نشان داد که بدون بازسازی جدی ساختار دفاعی و تصمیمگیری سیاسی مستقل، عراق ممکن است در بحرانهای آینده با هزینههای سنگینتری روبهرو شود.
واحد بین الملل- خبرگزاری دید