اختصاصی/ خبرگزاری دید: بحران چاقی در ایالات متحده تنها یک مساله بهداشتی نیست، بلکه نمونهای روشن از پیامدهای سبک زندگی نادرست غربی است که میتواند هر جامعهای را ـ اگر به موقع اصلاح نکند ـ درگیر بیماری، هزینههای سنگین و آسیبهای اجتماعی کند.
بر پایه گزارش همکار خبرگزاری دید در آمریکا، افزایش چاقی در ایالات متحده به مرحلهای رسیده که امروز از آن بهعنوان یکی از بزرگترین تهدیدهای سلامت عمومی یاد میشود. آمارها نشان میدهد ۴۲ درصد بزرگسالان این کشور دچار چاقی شدید هستند؛ یعنی بیش از ۱۰۹ میلیون نفر که وزن آنها معمولاً از ۹۰ تا ۱۲۰ کیلو فراتر میرود و در موارد شدید حتی به بیش از ۱۵۰ کیلو میرسد. در کنار این گروه، ۳۱ درصد دیگر نیز اضافهوزن دارند؛ حدود ۷۸ میلیون نفر که وزن شان بالاتر از حد طبیعی است. به این ترتیب، نزدیک به سهچهارم جمعیت بزرگسال آمریکا ـ حدود ۱۸۷ میلیون نفر ـ با وزن غیرطبیعی زندگی میکنند.
وضعیت کودکان نیز نگرانکننده است. حدود ۲۰ درصد کودکان آمریکایی چاق هستند و ۱۵ درصد دیگر اضافهوزن دارند؛ یعنی نزدیک به ۲۵ میلیون کودک از همان سالهای ابتدایی زندگی در معرض بیماریهای مزمن قرار گرفتهاند. این روند نشان میدهد که بحران چاقی از سنین پایین آغاز میشود و در صورت بیتوجهی، پیامدهای آن تا بزرگسالی ادامه خواهد یافت.
در میان زنان و مردان، نرخ چاقی تقریباً مشابه است، اما چاقی شدید در زنان تقریباً دو برابر مردان گزارش شده است. این تفاوت نشان میدهد که عوامل اجتماعی، روانی و سبک زندگی در زنان تأثیر عمیقتری بر شدت چاقی میگذارند.
پیامدهای اقتصادی این بحران نیز بسیار سنگین است. تنها هزینههای درمانی مستقیم چاقی در آمریکا سالانه به ۱۷۳ میلیارد دالر میرسد، اما وقتی کاهش بهرهوری، غیبت از کار، بیماریهای مرتبط و پیامدهای اجتماعی را در نظر بگیریم، مجموع خسارتها میتواند تا ۱.۷ تریلیون دالر در سال افزایش یابد. این ارقام نشان میدهد که چاقی نهتنها سلامت فردی شهروندان، بلکه اقتصاد ملی آمریکا را نیز تحت فشار قرار میدهد.
دلایل این وضعیت مجموعهای از عوامل مرتبط با سبک زندگی است. مصرف گسترده غذاهای ناسالم و پرکالری، از فستفود تا نوشابههای شیرین، به دلیل قیمت پایین و دسترسی آسان، یکی از مهمترین عوامل است. کمتحرکی ناشی از زندگی پشتمیزنشینی، استفاده طولانی از موبایل و کامپیوتر و کاهش فعالیت بدنی روزانه نیز نقش مهمی دارد. کمبود خواب که اشتها را افزایش میدهد و متابولیسم را مختل میکند، یکی دیگر از عوامل مؤثر است.
استرس مزمن نیز در این روند نقش کلیدی دارد. فشارهای روانی باعث پرخوری، افزایش هورمونهای چربیساز و تجمع چربی در ناحیه شکم میشود. در تحلیلهای پیشین نیز اشاره شده بود که افزایش اختلالات روانی و استرس در جوامع مدرن، یکی از محرکهای اصلی چاقی است و این دو پدیده بهطور مستقیم یکدیگر را تقویت میکنند.
بیتوجهی والدین به تغذیه و عادتهای کودکان نیز از عوامل مهم است. وقتی خانوادهها به جای غذاهای سالم، خوراکیهای آماده و پرکالری را در اختیار کودکان قرار میدهند، الگوی تغذیهای ناسالم از همان کودکی شکل میگیرد. در کنار این موارد، نبود نظم در زندگی روزمره و کاهش توجه به سلامت و نظافت فردی نیز به تشدید چاقی کمک میکند و حتی بر موقعیت اجتماعی افراد تأثیر منفی میگذارد.
پیامدهای اجتماعی چاقی نیز گسترده است. افراد چاق در بسیاری از موارد با تبعیض شغلی مواجه میشوند؛ احتمال استخدام آنها کمتر است و خطر از دست دادن شغل در میان شان بیشتر. سالانه بیش از ۱۰۰ میلیون روز کاری در آمریکا به دلیل بیماریهای مرتبط با چاقی از دست میرود؛ رقمی که بهتنهایی نشاندهنده فشار این بحران بر اقتصاد و بازار کار است.
حتی ارتش آمریکا نیز از این روند در امان نمانده است. حدود ۷۰ درصد نیروهای نظامی اضافهوزن دارند یا چاق هستند و ۳۰ درصد جوانان تنها به دلیل وزن بالا امکان ورود به ارتش را از دست میدهند. این وضعیت نشان میدهد که چاقی میتواند حتی بر امنیت ملی کشورها نیز تأثیر بگذارد.
در نهایت، چاقی تنها یک مشکل ظاهری نیست، بلکه تهدیدی جدی برای سلامت، اقتصاد، آینده کودکان و حتی ساختارهای امنیتی کشورها است. برای جامعه ما نیز این آمارها یک هشدار روشن است. اگر از امروز به تغذیه سالم، ورزش، خواب کافی، کاهش استرس و تربیت درست کودکان توجه نکنیم، همان بحرانی که امروز آمریکا با آن دستوپنجه نرم میکند، فردا میتواند در کشور ما نیز تکرار شود.
واحد بین الملل – خبرگزاری دید