خبرگزاری دید: پروفسور دکتر ارهان افیونجو، مورخ نامدار و رئیس دانشگاه دفاع ملی ترکیه، در برنامه «چه خبر است؟» شبکه CNN Türk با بررسی پیشینه جنگهای ایران، به تحلیل تقابل نظامی امروز آمریکا و اسرائیل با این کشور پرداخت و تأکید کرد که هرگونه عملیات زمینی یا اشغال جزایر ایرانی، از نظر تاریخی و جغرافیایی، محکوم به شکست است.
افیونجو با اشاره به ساختار تاریخی دولتداری در ایران گفت که این سرزمین از سال ۱۰۵۵ میلادی تا حدود ۹۰۰ سال تحت حکومت سلسلههای ترکتبار مانند سلجوقیان، آققویونلوها، قراقویونلوها، صفویان، افشاریان و قاجارها اداره میشد. به گفته او صفویان که ریشه ترک داشتند، تشیع را در ایران رسمی کردند و این ترکیب تاریخیِ هویت ترکی، فرهنگ فارسی و مذهب شیعه، یک هویت ملی پایدار را شکل داده است. او افزود که حتی با تغییر قومیت حاکمان یا تحول نظام سیاسی، از جمله انقلاب ۱۹۷۹، «درک کلان کشورداری در ایران ثابت مانده و ساختار دولتمحور آن دچار فروپاشی نمیشود.»
این مورخ معروف با مرور جنگهای ایران و عثمانی توضیح داد که امپراتوری عثمانی با وجود پیروزیهای متعدد در میدان نبرد، هرگز نتوانست مناطق فتحشده در ایران را حفظ کند. او یادآور شد که شهر تبریز ۹ بار به دست عثمانیها افتاد، اما مقاومت مردمی، دشواری جغرافیا و قطع خطوط تدارکاتی، امکان تثبیت حاکمیت را از آنان گرفت.
افیونجو با اشاره به نبرد چالدران گفت که صفویان پس از این شکست، مانند اروپاییها پس از نبرد موهاچ، دریافتند که رویارویی مستقیم با ارتش عثمانی نتیجهای جز شکست ندارد. از این رو، ایران بهطور سیستماتیک به استراتژی جنگ فرسایشی روی آورد: کشاندن دشمن به عمق خاک، عقبنشینی تاکتیکی، تخریب منابع، کور کردن چاهها و ایجاد فشار لجستیکی بر ارتش مهاجم. او تأکید کرد که «جغرافیای سخت و کوهستانی ایران، بزرگترین متحد تاریخی این کشور بوده است.»
رئیس دانشگاه دفاع ملی ترکیه با تطبیق این تجربه تاریخی با تهدیدات امروز آمریکا گفت: «ایران همان استراتژی را در برابر هر مهاجمی به کار میگیرد. عملیات زمینی با ۳ تا ۵ هزار سرباز در ایران غیرممکن است.» او افزود که حتی اشغال جزیرهای مانند خارگ نیز به معنای ورود به یک باتلاق فرسایشی خواهد بود؛ زیرا ایران قادر است هر نیروی اشغالگر را در جغرافیای پیچیده خود زمینگیر کند.
افیونجو در پایان تأکید کرد که تاریخ ایران نشان میدهد این کشور در برابر هرگونه اشغالگری، با اتکا به جغرافیا، هویت ملی و راهبرد فرسایشی، همواره دست بالا را داشته است.