خبرگزاری دید: گزارش تازه جیپیمورگان نشان میدهد که جنگ ایران، علاوه بر جهش ۵۸ درصدی قیمت نفت در یک ماه، فشارهای تازهای بر زنجیره تأمین صنعت هوش مصنوعی وارد کرده است؛ صنعتی که پیش از جنگ نیز با محدودیت ظرفیت روبهرو بود. حافظههای پهنای باند بالا برای کل سال پیشفروش شده و بستهبندی تراشههای پیشرفته با تأخیر یک تا دو ساله انجام میشود. به همین دلیل، رشد سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی بیش از آن که با محدودیت تقاضا مواجه باشد، از سمت عرضه تحت فشار قرار دارد.
کسری رو بهافزایش هلیوم
هلیوم که نقشی حیاتی در خنکسازی ویفرها و فرآیند لیتوگرافی دارد، یکی از مهمترین نهادههای تولید تراشه است. این گاز برخلاف بسیاری از مواد صنعتی، قابل تولید سریع نیست و تنها در جریان استخراج گاز طبیعی قابل مهار است. قطر حدود یکسوم تولید جهانی هلیوم را تأمین میکند، اما حملات ایران به زیرساختهای گازی این کشور باعث کاهش ۱۴ درصدی تولید شده است؛ ظرفیتی که بازگشت آن تا پنج سال زمان میبرد. هیچ جایگزین سریعی برای هلیوم وجود ندارد و نبود آن میتواند تولید تراشهها و حتی صنایع بهداشت، هوافضا و دفاعی را مختل کند.
اگرچه تولیدکنندگان آسیایی معمولاً سه تا شش ماه ذخیره دارند و حتی دو برابر شدن قیمت هلیوم تنها یک درصد هزینه تولید تراشه را افزایش میدهد، اما هلیوم مایع تنها ۳۵ تا ۴۸ روز قابل نگهداری است. در صورت بسته ماندن تنگه هرمز تا تابستان، کاهش ذخایر میتواند به یک محدودیت جدی در تولید تراشههای هوش مصنوعی تبدیل شود.
افزایش هزینه انرژی و فشار بر تولیدکنندگان
افزایش قیمت انرژی نیز تهدیدی جدی است. در کوریای جنوبی، محل استقرار سامسونگ و اسکیهینیکس، قیمت برق صنعتی از ابتدای سال ۳۹ تا ۵۵ درصد رشد کرده است. تایوان نیز ۹۷.۷ درصد انرژی خود را وارد میکند و تنها یک هفته ذخیره LNG دارد؛ در حالی که شرکت TSMC بهتنهایی ۷ تا ۱۰ درصد برق تایوان را مصرف میکند.
تولیدکنندگان تراشه در حال تطبیق با شرایطاند: TSMC تولید محصولات پیشرفته را در اولویت قرار داده و سامسونگ سیستمهای بازیافت هلیوم را فعال کرده است. دولتهای تایوان و کوریای جنوبی نیز پروتکلهای اضطراری انرژی را به اجرا گذاشتهاند. این اقدامات اثرات کوتاهمدت را کاهش میدهد، اما تداوم بحران میتواند هزینهها را به مشتریان منتقل کرده و حاشیه سود شرکتهای فناوری آمریکا را کاهش دهد.
ریسکی قابل مدیریت
صنعت نیمههادی تجربه مواجهه با شوکهای عرضه را دارد و شرایط کنونی هنوز قابل مدیریت ارزیابی میشود. انتظار میرود تولیدکنندگان مرتبط با هوش مصنوعی در تخصیص هلیوم در اولویت قرار گیرند و تلاشها برای یافتن منابع جایگزین افزایش یابد. با این حال، اختلال طولانیمدت میتواند تابآوری زنجیره تأمین جهانی و سرعت توسعه هوش مصنوعی را کاهش دهد. تقاضای ساختاری برای سختافزارهای هوش مصنوعی از بین نمیرود، اما ممکن است روند رشد آن کند شود. در چنین شرایطی، طول مدت درگیری به عامل تعیینکنندهای برای سرمایهگذاران تبدیل خواهد شد.
واحد بین الملل- خبرگزاری دید