خبرگزاری دید: یادداشت تازه داکتر سید روحالله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، به بررسی نقش مهاجرین افغانستانی در تحولات اجتماعی اخیر و تأثیر رفتار آنان بر کاهش تنشها و خنثیسازی فضاسازیهای اختلافافکنانه میپردازد. نویسنده در این یادداشت با اشاره به چالشهای مدیریتی و فعالیت جریانهای معاند، بر اهمیت کنش اجتماعی مهاجرین و ظرفیتهای همبستگی میان دو ملت ایران و افغانستان تأکید کرده است. این یادداشت را باهم میخوانیم.
با وجود برخی کاستیها و نارساییها در نحوه مدیریت مساله مهاجرین و اعلام نارضایتی برخی مهاجرین در ایران از نحوه مدیریت بازگشت و نیز در سایه تلاشهای مستمر جریانهای معاند که طی سالهای گذشته همواره کوشیدهاند بر آتش اختلاف میان دو ملت ایران و افغانستان بدمند، همچنین فعالیت بیوقفه رسانههای غیرهمسو که هدفی جز تخریب پیوندهای تاریخی و فرهنگی این دو کشور نداشتهاند، اما آنچه در صحنه واقعیت از عملکرد مهاجرین افغانستانی رخ داد، روایتی دیگرگونه را رقم زد.
حضور گسترده و معنادار مهاجرین افغانستانی، از زن و مرد، پیر و جوان، در خیابانها و میادین ایران، تمامی سناریوهای از پیش طراحیشده برای ایجاد شکاف و بیاعتمادی را نقش بر آب ساخت و افق تازهای از همبستگی و همدلی را پیش روی دو ملت گشود.
در حالی که در مقطعی، بهویژه در جریان جنگ نخست ۱۲ روزه، تلاشهایی صورت گرفت تا مهاجرین افغانستانی بهعنوان عناصری مشکوک و حتی تهدیدی برای امنیت ملی معرفی شوند، در جنگ تحمیلی ۴۰ روزه، این تصویر بهکلی دگرگون شد. مهاجرین افغانستانی با رفتار و حضور مسوولانه خود، پیامی روشن به دوست و دشمن مخابره کردند: پیوند میان ایران و افغانستان، پیوندی گسستناپذیر است؛ پیوندی برخاسته از ایمان مشترک، تاریخ درهمتنیده و سرنوشت همسو.
بیتردید، رخدادهای ناگواری که گاه پیرامون وضعیت مهاجرین شکل میگیرد، افزون بر برخی سیاستگذاریها و اجرای ناصواب یا شتابزده، ریشه در تحرکات هدفمند عناصر معاند دارد؛ عناصری که بهویژه در فضای مجازی، با بهرهگیری از جنگ روانی و عملیات رسانهای، در پی تخریب این سرمایه اجتماعی مشترک هستند.
در این میان، هوشمندی، زمانشناسی و رفتار سنجیده مهاجرین افغانستانی، نقش تعیینکنندهای در تغییر این معادله ایفا کرده است. آنان توانستهاند با کنش اجتماعی خود، تصویری نوین از هویت دیاسپورای افغانستانی ارائه دهند؛ تصویری مبتنی بر مسئولیتپذیری، همبستگی و وفاداری به ارزشهای مشترک.
با وجود چالشهایی که بهواسطه فشارهای بیرونی و توطئههای دشمنان مشترک بر جمهوری اسلامی ایران و افغانستان تحمیل شده است، نمیتوان از ظرفیتها و فرصتهای گسترده حضور مهاجرین در ایران چشم پوشید. تلاشها و مجاهدتهای مردم شریف افغانستان، چه در داخل کشور و چه در قامت مهاجر، از نگاه قدرشناسانه ملت ایران دور نمانده و نخواهد ماند.
بیگمان، آیندهای که پیش روی دو ملت قرار دارد، آیندهای است مبتنی بر همافزایی، همدلی و حرکت شانهبهشانه در مسیر پیشرفت و عزت. نوید چنین افقی را میتوان در پیام نوروزی مقام معظم رهبری، حضرت آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای (حفظهالله) بهروشنی بازخوانی و درک کرد؛ پیامی که بر وحدت، امید و ساختن آیندهای مشترک تأکید دارد.
نویسنده: داکتر سید روحالله حسینی ـ رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان