خبرگزاری دید: پاپ لئو چهاردهم با محکوم کردن حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، این جنگ را «ناعادلانه» و «جنایت جنگی» خواند و از مردم آمریکا خواست با تماس با کنگره، مانع ادامه آن شوند. این موضعگیری، شکاف میان واتیکان و کاخ سفید را عمیقتر کرده است.
پاپ لئو چهاردهم، رهبر کاتولیکهای جهان، بار دیگر در موضعی صریح و کمسابقه، جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را «غیرعادلانه» «فاقد توجیه اخلاقی» و «جنایت جنگی» توصیف کرد. او در گفتوگو با خبرنگاران از مردم آمریکا خواست با تماس با نمایندگان کنگره، برای توقف این جنگ اقدام کنند؛ فراخوانی که نشاندهنده نگرانی عمیق واتیکان از گسترش دامنه درگیریها است.
پاپ با اشاره به حملات آمریکا و اسرائیل علیه زیرساختهای غیرنظامی ایران گفت: «حمله به اهداف غیرنظامی خلاف قوانین بینالمللی است. نباید کودکان، سالمندان و افراد ناتوان را فراموش کنیم.» او هشدار داد ادامه جنگ، بحرانهای اقتصادی و انرژی را در سراسر جهان تشدید خواهد کرد.
رهبر کاتولیکهای جهان طی سه ماه گذشته بارها سیاستهای جنگطلبانه واشنگتن را زیر سؤال برده و افزایش تسلیحات را «تهدیدی علیه امنیت جهانی» دانسته است. او پیشتر نیز گفته بود: «نمیتوان افزایش تسلیحات را که تنش و ناامنی را افزایش میدهد، دفاع از خود نامید.»
تشدید اختلافات پاپ و ترامپ
اختلاف میان پاپ لئو چهاردهم و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ماهها است که رو به افزایش است. پاپ بارها از سیاستهای مهاجرتی آمریکا، بازداشت نیکلاس مادورو و اکنون جنگ علیه ایران انتقاد کرده است. تنشها زمانی اوج گرفت که ترامپ ایران را به «نابودی یک تمدن» تهدید کرد و پاپ این اظهارات را «غیرقابل قبول و از نظر اخلاقی قابل سرزنش» خواند.
ترامپ نیز در واکنش، پاپ را «ضعیف در حوزه جرم و جنایت» و «فاجعه در سیاست خارجی» توصیف کرد. پاپ در پاسخ گفت: «من از ترامپ نمیترسم.» این جدال لفظی واکنشهای گستردهای در اروپا و کلیسای کاتولیک به همراه داشت. جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، اظهارات ترامپ علیه پاپ را «غیرقابل قبول» توصیف کرد.
پیام معنادار پیش از سفرهای خارجی
انتقاد تازه پاپ در آستانه سفر تاریخی او به فرانسه مطرح شده؛ سفری که پس از ۱۸ سال، یک پاپ را دوباره به پاریس میبرد. او پیش از سفرهای اخیر خود به اسپانیا و آفریقا نیز بارها جنگ علیه ایران را محکوم کرده بود. تحلیلگران میگویند این الگوی تکرارشونده نشان میدهد واتیکان از رهبران کشورهای میزبان میخواهد در مخالفت با جنگ با ایران همصدا شوند.
برخورد دو جهانبینی
نشریه آتلانتیک در تحلیلی نوشته که اختلاف میان پاپ و ترامپ صرفاً سیاسی نیست، بلکه «برخورد دو جهانبینی» است: جهانبینی قدرتمحور و تهاجمی ترامپ در برابر جهانبینی اخلاقی، مذهبی و ضدجنگ پاپ. این نشریه تأکید میکند جنگ علیه ایران به یک نبرد اخلاقی میان کاخ سفید و واتیکان تبدیل شده است.
اهمیت موضعگیری پاپ زمانی بیشتر میشود که بدانیم او نخستین پاپ آمریکایی تاریخ است؛ موضوعی که بازتاب سخنان او را در افکار عمومی جهان گستردهتر کرده است. برخی تحلیلگران میگویند کاخ سفید انتظار نداشت یک پاپ آمریکایی چنین صریح مقابل ترامپ بایستد، اما پاپ نشان داد «نمیتواند جنایت را نادیده بگیرد، حتی اگر از سوی کشور خودش باشد.»
قدرت اخلاقی واتیکان
رسانههای غربی معتقدند اثرگذاری سخنان پاپ از زبان اخلاقی و دینی او ناشی میشود؛ عباراتی مانند «توهم قدرت مطلق» «دستان آغشته به خون» و «خدا دعای جنگطلبان را نمیپذیرد» که مشروعیت اخلاقی جنگ علیه ایران را زیر سؤال برده است. برخی محافل محافظهکار آمریکا نیز مدعیاند پاپ «علیه منافع آمریکا» عمل میکند، اما تحلیلگران این واکنشها را نشانه «ترس واشنگتن از قدرت اخلاقی واتیکان» میدانند.
جنگ ایران نهتنها توازن قدرت خاورمیانه را تغییر داد، بلکه شکاف عمیقی میان اخلاق مذهبی و سیاست قدرت در غرب ایجاد کرد و پاپ لئو چهاردهم را به مهمترین صدای مذهبی ضدجنگ در جهان غرب تبدیل کرد.