نهایی شدن چارچوب توافق ایران و آمریکا؛ تمرکز بر پایان درگیریها و گشایش تنگه هرمز
خبرگزاری دید: چند رسانه معتبر منطقهای و آمریکایی گزارش دادهاند که تهران و واشنگتن با میانجیگری پاکستان در آستانه اعلام یک «چارچوب توافق» برای پایان درگیریها در تمامی جبههها قرار دارند؛ توافقی که طبق ادعاها شامل گشایش تنگه هرمز، رفع محاصره دریایی، خروج نیروهای آمریکایی از مجاورت ایران و آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران است. این در حالی است که برخی چهرههای سیاسی آمریکا نسبت به پیامدهای ژئوپلیتیک چنین توافقی هشدار دادهاند.
گزارشهای منتشرشده از واشنگتنتایمز، الجزیره، المیادین و منابع دیپلماتیک منطقهای نشان میدهد که ایران و ایالات متحده طی روزهای اخیر به مرحله نهایی تدوین یک «چارچوب توافق» رسیدهاند؛ توافقی که هدف اصلی آن پایان دادن به درگیریها در تمامی جبههها و کاهش تنشهای منطقهای عنوان شده است. به گفته منابع مطلع، پیشنویس این چارچوب روز جمعه نهایی و برای تأیید نهایی به رهبری دو کشور ارسال شده است.
مفاد اصلی پیشنویس پیشنهادی
طبق روایت خبرنگار الجزیره و منابع المیادین، مهمترین بندهای این چارچوب عبارتاند از:
ـ پایان جنگ در همه جبههها از جمله لبنان
ـ گشایش تنگه هرمز و لغو محاصره دریایی آمریکا
ـ خروج نیروهای آمریکایی از مجاورت بلافصل ایران
ـ آزادسازی میلیاردها دالر از داراییهای مسدودشده ایران (حدود ۱۲ میلیارد دالر طبق گزارش المیادین)
ـ تسهیل عبور و مرور دریایی در تنگه هرمز
ـ تعیین مهلت ۳۰ روزه برای دستیابی به توافق درباره پرونده هستهای، با امکان تمدید
منابع المیادین تأکید کردهاند که این چارچوب «توافق نهایی» نیست و در قالب یک «یادداشت تفاهم» دنبال میشود؛ یادداشتی که هیچ بندی درباره پرونده هستهای ندارد و تمرکز آن بر کاهش تنش و پایان درگیریهاست.
واشنگتنتایمز نیز گزارش داده که اعلام رسمی توافق ممکن است تا عصر امروز (یکشنبه) انجام شود. این رسانه مدعی است چهرههایی از جمله محمدباقر قالیباف، جیدی ونس، استیو ویتکاف و جرد کوشنر در روند تأیید پیشنویس نقش داشتهاند.
واکنشهای سیاسی در آمریکا
در همین حال، لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه، نسبت به پیامدهای ژئوپلیتیک چنین توافقی هشدار داده و مدعی شده است:
ـ ایران توانایی ایجاد «رعب و وحشت دائمی» در تنگه هرمز را دارد
ـ زیرساختهای نفتی خلیج فارس در برابر توان نظامی ایران آسیبپذیر است
ـ در صورت توافق، ایران به «نیروی مسلط منطقه» تبدیل خواهد شد
ـ اسرائیل در بلندمدت با «چالش جدی» از سوی ایران مواجه خواهد شد
این اظهارات بازتابدهنده نگرانی بخشی از جریان سیاسی آمریکا نسبت به تغییر موازنه قدرت در منطقه است.
میانجیگری پاکستان
منابعی در وزارت خارجه پاکستان به العربی الجدید گفتهاند که توافق «موقت» خواهد بود و شامل گشایش تنگه هرمز، رفع محاصره بنادر ایران و آزادسازی داراییهای بلوکهشده است.
جمعبندی
مجموع گزارشها نشان میدهد که تهران و واشنگتن در آستانه یک «چارچوب توافق» قرار دارند که هدف آن کاهش تنش، پایان درگیریها و بازگشایی مسیرهای حیاتی دریایی است. این توافق در مرحله نخست به مسائل امنیتی و اقتصادی میپردازد و پرونده هستهای را به دورهای ۳۰ روزه پس از امضای چارچوب موکول میکند.
با این حال، هنوز هیچیک از طرفین بهطور رسمی این توافق را تأیید نکرده و این گزارش تا اعلام نهایی از سوی منابع رسمی، قابل تأیید نمیباشد.