حکم اسلامستیزانه دادگاه هند؛ مسجد تاریخی کمال مولا «معبد» اعلام شد
خبرگزاری دید: دادگاه عالی ایالت مادیا پرادش هند با صدور حکمی، مسجد تاریخی «کمال مولا» در شهر دار را معبدی متعلق به یک الهه هندو اعلام کرد. این تصمیم بار دیگر مناقشه بر سر میراث اسلامی و ادعاهای ملیگرایان هندو درباره اماکن مذهبی را به کانون توجه بازگردانده و نگرانی مسلمانان این کشور را افزایش داده است.
در ادامه منازعات فزاینده بر سر اماکن مذهبی در هند، دادگاه عالی ایالت مادیا پرادش حکم داد که مجموعه تاریخی «بوجشالا» در شهر دار، که مسجد کمال مولا بخشی از آن به شمار میرود، در اصل یک معبد هندو بوده و به الهه «واگدوی» تعلق دارد.
این حکم به دههها اختلاف میان مسلمانان و گروههای ملیگرای هندو بر سر مالکیت و کاربری این بنای تاریخی پایان نداده، بلکه موج تازهای از اعتراضها و نگرانیها را در میان جامعه مسلمان هند برانگیخته است. مسلمانان این منطقه که نسلها در مسجد کمال مولا عبادت کردهاند، اکنون خود را از دسترسی به این مکان محروم میبینند.
دادگاه در رأی خود ضمن رد درخواستهای جامعه مسلمان، به هندوها اجازه داد در این مکان به انجام مراسم مذهبی بپردازند و همزمان پیشنهاد کرد برای ساخت مسجد، زمین دیگری در اختیار مسلمانان قرار گیرد. این تصمیم با استقبال گروههای وابسته به جریان «هندوتوا» مواجه شد؛ جریانی که بر هویت و برتری فرهنگی ـ مذهبی هندوها تأکید دارد.
منتقدان اما این رأی را بخشی از روند گستردهتری میدانند که در سالهای اخیر با قدرت گرفتن ملیگرایان هندو شدت یافته است. به باور آنان، ادعاهای مربوط به وجود معابد باستانی در زیر برخی مساجد تاریخی، به ابزاری برای بازتعریف هویت تاریخی هند و به حاشیه راندن میراث اسلامی این کشور تبدیل شده است.
کارشناسان حقوقی نیز هشدار دادهاند که این حکم میتواند پیامدهای مهمی برای قانون «اماکن عبادی» مصوب ۱۹۹۱ داشته باشد؛ قانونی که وضعیت مذهبی اماکن را بر اساس شرایط موجود در زمان استقلال هند تثبیت میکند و هدف آن جلوگیری از طرح دعاوی جدید درباره تغییر کاربری عبادتگاهها بوده است.
این پرونده یادآور مناقشه مسجد بابری است؛ مسجدی که پس از سالها کشمکش حقوقی و سیاسی، سرانجام به هندوها واگذار شد و به یکی از نمادهای صعود جریان هندوتوا در هند تبدیل گردید. اکنون بسیاری از ناظران نگراناند که حکم جدید، راه را برای طرح دعاوی مشابه علیه دیگر مساجد تاریخی کشور هموار سازد.
فعالان مسلمان و برخی شخصیتهای سیاسی هند اعلام کردهاند که رأی دادگاه مادیا پرادش را در دیوان عالی کشور به چالش خواهند کشید. آنان تأکید دارند که تصمیم اخیر نه تنها میراث تاریخی مسلمانان را تهدید میکند، بلکه میتواند شکافهای مذهبی و اجتماعی در بزرگترین دموکراسی جهان را عمیقتر سازد.
پرونده مسجد کمال مولا فراتر از یک اختلاف حقوقی بر سر مالکیت یک بنای تاریخی است و به نمادی از جدال گستردهتر بر سر هویت، تاریخ و جایگاه اقلیت مسلمان در هند امروز تبدیل شده است؛ جدالی که با قدرتگیری جریانهای ملیگرای هندو، ابعاد تازهای یافته و همچنان یکی از مهمترین چالشهای سیاسی و اجتماعی این کشور به شمار میرود.