تغییرات گسترده طالبان در اداره انرژی اتمی؛ محدودیتهای تازه بر کارکنان
خبرگزاری دید: منابع داخلی اداره انرژی اتمی افغانستان میگویند حکومت طالبان با ایجاد بخشهای جدید، انتقال ساختمان و وضع مقررات سختگیرانه، کنترل این نهاد تخصصی را افزایش داده است. با وجود تمرکز بیشتر بر بررسی مواد رادیواکتیف، کارشناسان تأکید میکنند که افغانستان فاقد زیرساخت لازم برای توسعه سلاح هستهای است.
منابع در اداره انرژی اتمی افغانستان گفتهاند که طالبان پس از در دست گرفتن کنترل این نهاد، ساختار اداری و شرایط کاری کارکنان را بهطور قابل توجهی تغییر دادهاند. بر اساس این گزارشها، طالبان اداره را به ساختمان پیشین قوماندانی جلبوجذب در نزدیکی سرک نو کابل منتقل کرده و حدود ۴۰۰ کارمند اکنون زیر نظارت شدید امنیتی فعالیت میکنند.
در ساختار جدید، ریاستهای مرتبط با مواد رادیواکتیف، تطبیقات هستهای و بخشی با عنوان «ساخت پهپادها و سلاحهای اتمی» تعریف شده است؛ هرچند متخصصان پیشین تأکید میکنند که افغانستان هیچگاه ظرفیت فنی لازم برای تولید سلاح هستهای نداشته است. طالبان همچنین ریاستی به نام «دعوت و ارشاد» در این اداره ایجاد کردهاند.
به گفته یکی از کارکنان، تدابیر امنیتی در این مرکز بسیار سختگیرانه است؛ وسایل شخصی در ورودی ضبط میشود و فعالیت کارمندان در طول روز تحت نظارت قرار دارد. طالبان مقررات تازهای نیز برای مدیریت منابع انسانی وضع کرده که بر اساس آن، کارکنانی که استعفا دهند یا برکنار شوند، باید هزینه آموزشهای تخصصی و دورههای ارتقای ظرفیت را بازپرداخت کنند.
برخی منابع گفتهاند بودجه اداره انرژی اتمی مستقیماً از سوی رهبر طالبان تأمین میشود، اما مدیریت فنی همچنان بر عهده متخصصان افغان است. به گفته آنان، طالبان در ماههای اخیر توجه بیشتری به بررسی و تحلیل مواد رادیواکتیف نشان دادهاند، اما هدف و حوزه دقیق این فعالیتها روشن نیست.
چند تن از متخصصان پیشین احتمال میدهند که طالبان برای بازسازی تجهیزات از فناوری وارداتی از ایران، روسیه و چین استفاده کرده باشند. با این حال، آنان تأکید میکنند که هیچ نشانهای از وجود زیرساختهای لازم برای توسعه برنامههای پیشرفته هستهای در افغانستان دیده نمیشود.
افغانستان از سال ۱۳۳۶ خورشیدی عضو آژانس بینالمللی انرژی اتمی است؛ نهادی که مأموریت آن ترویج استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای و جلوگیری از انحراف آن به اهداف نظامی است. طالبان تاکنون درباره ماهیت فعالیتهای کنونی اداره انرژی اتمی توضیح رسمی ارائه نکرده است.