خبرگزاری دید: اظهارات محمود خان اچکزی درباره ضرورت گرفتن تذکره افغانستان توسط پشتونهای پاکستان موجی از واکنشهای تند در کابل برانگیخته است. این واکنشها بر خطرات ناسیونالیزم فرامرزی، دخالت در امور داخلی کشور و بهرهبرداری سیاسی از هویت قومی تأکید میکنند.
اظهارات اخیر محمود خان اچکزی، رهبر اپوزیسیون پاکستان، مبنی بر این که «هر پشتون باید یک تذکره افغانستانی بگیرد»، بار دیگر بحث حساسیتبرانگیز هویت قومی و مرزهای سیاسی را به صدر توجهات آورد. او با مقایسه شهروندی دوگانه پاکستانیها در کشورهای غربی، تلاش کرد گرفتن تذکره افغانستان را اقدامی طبیعی جلوه دهد، اما این سخنان در افغانستان با واکنشهای تند و هشدارآمیز روبهرو شد.
نصیراحمد اندیشه، نماینده افغانستان در سازمان ملل، این اظهارات را دخالت آشکار در امور داخلی کشور دانست و تأکید کرد که هویت مستقل افغانستان نباید ابزار بازیهای سیاسی فرامرزی شود. او هشدار داد که تکرار روایتهای قوممحور، منطقه را در مسیر خطرناک تجربههای خونین قرن بیستم قرار میدهد.
اندیشه همچنین با اشاره به وضعیت شکننده افغانستان زیر حاکمیت طالبان، گفت که سیاستمداران پشتون پاکستانی باید از بهرهبرداری از افغانستان برای اهداف داخلی خود دست بردارند و به چالشهای سیاسی کشور خود بپردازند.
در همین حال، فوزیه کوفی، عضو پیشین پارلمان افغانستان، بر جنبههای حقوقی تابعیت تأکید کرد و گفت که شهروندی و تذکره از مسیر قانونی به دست میآید، نه با یک بیانیه سیاسی. او با اشاره به گزارشهایی درباره صدور تذکره برای اعضای تحریک طالبان پاکستان، پرسید که اگر هدف سازش سیاسی باشد، چرا این روند پنهانی و گزینشی دنبال میشود.
اظهارات اچکزی بار دیگر نشان داد که بخشی از نخبگان سیاسی پشتون در پاکستان همچنان از هویت قومی بهعنوان ابزاری برای فشار سیاسی و گسترش نفوذ استفاده میکنند. این رویکرد نه تنها مرزهای رسمی را نادیده میگیرد، بلکه هویت دیگر اقوام افغانستان را به حاشیه میراند و آن را در جهت انحصارطلبی کنونی مبتنی بر قومگرایی ساختاری گروه حاکم، کمرنگ میکند. این نگاه قوممحور که افغانستان را «امتداد طبیعی» سیاستهای پشتونمحور میبیند، عملاً به تضعیف حاکمیت ملی افغانستان و تشدید حساسیتهای قومی در منطقه دامن میزند.