خبرگزاری دید: عربستان سعودی با پشتیبانی مستقیم آمریکا در حال بازآرایی حضور نظامی خود در سواحل غربی یمن و مناطق مشرف به بابالمندب است؛ اقدامی که همزمان با کاهش نقش امارات و افزایش حساسیتها نسبت به امنیت این آبراه راهبردی صورت میگیرد و واکنش تند شورای انتقالی جنوب را نیز برانگیخته است.
عربستان سعودی در چارچوب راهبرد جدید خود برای تقویت نفوذ در سواحل غربی یمن، سعد بن محمد القحطانی را بهعنوان فرمانده نیروهای ویژه در این منطقه منصوب کرده است. این تغییر همزمان با تحرکات میدانی گسترده ریاض در بخشهایی از ولایت تعز با هدف کنترل مناطق مشرف به تنگه بابالمندب انجام میشود.
این تحرکات در شرایطی صورت گرفته که تنشها میان ایران و آمریکا در تنگه هرمز افزایش یافته و نگرانیهای واشنگتن از احتمال استفاده صنعا از بابالمندب بهعنوان اهرم فشار بیشتر شده است. منابع در صنعا گفتهاند فعالیتهای عربستان در سواحل غربی و شرقی یمن بهطور کامل تحت رصد قرار دارد و حضور ریاض در جزایر راهبردی دریای سرخ، از جمله میون و حنیش، با پوشش کمکهای بشردوستانه آغاز شده و اکنون به مناطق داخلیتر گسترش یافته است.
به گفته این منابع، ماهیت این تحرکات «آمریکایی» است و عربستان نقش مجری دارد؛ با این حال، تأثیر آن بر معادلات بابالمندب محدود ارزیابی میشود. تجربه حضور امارات در جزایر میون، زقر و حنیش نیز نشان داده که این اقدامات نتوانسته محاصره دریایی اعمالشده از سوی صنعا علیه کشتیرانی اسرائیل را تغییر دهد.
در سوی دیگر، شورای انتقالی جنوب (STC) بهشدت از اقدامات عربستان خشمگین است. این شورا ریاض را متهم میکند که با تغییر آرایش نیروها در ساحل غربی، «خلأ امنیتی» ایجاد کرده است. عیدروس الزبیدی، رئیس STC، در بیانیهای مدعی شد نبود نیروهای وابسته به شورا، تهدیدهای ایران علیه تنگه را افزایش داده و حتی پیشنهاد داده که آمریکا و بریتانیا نیروهای STC را برای حفاظت از آبراهها بهکار گیرند.
تحلیلگران در عدن گفتهاند واکنش STC پس از آن شدت گرفت که عربستان مدیریت پایگاههای عملیاتیای را که پیشتر در اختیار امارات بود، به دست گرفت؛ از جمله اتاقهای عملیات در میون و زقر و فرودگاههای نظامی ذو باب و المخا.
در سطح سیاسی، ریاض طی ماههای گذشته تلاش کرده بود «محور تعز» وابسته به حزب اصلاح را در ساختار نظامی خود ادغام کند، اما مخالفت این حزب و وفاداری طارق صالح به ابوظبی مانع پیشرفت این طرح شده بود. منابع سیاسی گفتهاند موافقت اخیر حزب اصلاح پس از تهدید مشترک آمریکا و عربستان مبنی بر قرار دادن این حزب در فهرست «سازمانهای تروریستی» حاصل شد.
همزمان، عربستان حمایت خود از محور تعز را کاهش داده و سلاحهای بیشتری در اختیار نیروهای سلفی وفادار به خود قرار داده است. کمیته نظامی سعودی نیز پس از تکمیل مراحل واگذاری محور تعز به «منطقه نظامی چهارم»، عدن را ترک کرده است؛ هرچند این روند شامل نیروهای تحت فرمان طارق صالح نمیشود.
در همین حال، استیون فاگین، سفیر آمریکا در یمن، در دیدارهای پایانی خود بار دیگر بر حمایت واشنگتن از تلاشهای دولت عدن برای تأمین امنیت دریای سرخ تأکید کرده است؛ نشانهای از نقشآفرینی مستقیم آمریکا در بازآرایی امنیتی بابالمندب.