سایه جنگ ایران بر بحران افغانستان
خبرگزاری دید: با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران، افغانستان وارد مرحلهای تازه از بیثباتی اقتصادی و انسانی شده است؛ مرحلهای که همزمان با تشدید تنشها میان پاکستان و افغانستان، فشار مضاعفی بر جامعهای وارد میکند که پیش از این نیز با فقر، بیکاری و کمبود منابع دستوپنجه نرم میکرد.
فشار اقتصادی ناشی از جنگ
افغانستان که بهشدت به واردات وابسته است، با بسته شدن مسیرهای تجاری پاکستان و اختلال در واردات از ایران، با جهش شدید قیمتها روبهرو شده است.
در هرات، قیمت یک کیسه برنج ۱۰ کیلویی از ۲۲ دالر به ۳۹ دالر رسیده و قیمت سبزیجات وارداتی از ایران طی ۴۰ روز تقریباً دو برابر شده است. کسبه میگویند سود ناچیز یک تا دو درصدی آنها در برابر این افزایش قیمتها عملاً از بین رفته است.
در بخش درمان نیز کمبود تجهیزات تخصصی محسوس است. کارکنان آزمایشگاهها در هرات هشدار میدهند که ابزارهای تشخیصی وارداتی از ایران و پاکستان «بهشکل خطرناکی رو به اتمام» است و بیماران برای انجام آزمایشهای ساده ناچارند میان چند درمانگاه سرگردان شوند.
موج بازگشت مهاجران
همزمان با رکود اقتصادی در ایران و توقف فعالیتهای صنعتی در شهرهایی مانند تهران و اصفهان، روند بازگشت مهاجران افغانستانی شدت گرفته است.
طبق اعلام سازمان ملل، از ابتدای سال بیش از ۱۵۰ هزار نفر به افغانستان بازگشتهاند و روزانه حدود ۱۷۰۰ نفر از ایران وارد افغانستان میشوند.
این موج بازگشت، علاوه بر افزایش بیکاری، باعث کاهش شدید حوالههای مالی شده است؛ حوالههایی که میانگین ماهانه آنها ۱۲۹ دالر بوده و برای میلیونها خانواده فقیر نقش حیاتی داشته است.
بحران انسانی در حال گسترش
بر اساس دادههای «ورلد ویژن» اکنون ۲۱.۹ میلیون نفر در افغانستان نیازمند کمکهای بشردوستانهاند. با این حال، تنها ۱۱ درصد از بودجه مورد نیاز سازمان ملل برای سال ۲۰۲۶ تأمین شده است.
این در حالی است که افزایش قیمتها فشار بیشتری را بر خانوادههایی وارد میکند که همین حالا نیز برای زنده ماندن ناچار به قرض گرفتن هستند.
در حالی که توجه جهانی بر جنگ ایران و پیامدهای انرژی متمرکز است، بحران افغانستان در حاشیه مانده و بهگفتهٔدکارشناسان، «تمایلی برای تخصیص بودجه جدید به این کشور وجود ندارد».
جمعبندی
ترکیب جنگ ایران، تشدید درگیریهای پاکستان، افزایش قیمتها، کمبود تجهیزات پزشکی و موج بازگشت مهاجران، افغانستان را در آستانه یک بحران انسانی عمیق قرار داده است. با وجود این، توجه جامعه جهانی بهشدت محدود است و بهنظر میرسد افغانستان بار دیگر قربانی بیتوجهی در میان بحرانهای بزرگتر منطقهای شده است.