خبرگزاری دید: هشدارهای فزاینده مقامهای اروپایی در سال ۲۰۲۵ درباره احتمال حمله روسیه، نگرانیهای امنیتی تازهای در قاره سبز ایجاد کرده است. ارزیابیها نشان میدهد که با وجود بازسازی سریع توان نظامی مسکو، خطر جنگ تمامعیار در کوتاهمدت پایین است، اما احتمال درگیری محدود و تشدید جنگ ترکیبی در میانمدت روندی صعودی دارد.
به گزارش اندیشکده زاویه موج هشدارهای مقامات ارشد اروپایی و ناتو در سال ۲۰۲۵ درباره احتمال حمله روسیه، بار دیگر آینده امنیت اروپا را در کانون توجه قرار داده است. مارک روته، دبیرکل ناتو، در سخنرانی خود در برلین اعلام کرد که «اروپا باید برای سناریوی حمله روسیه آماده باشد». مقامهای آلمانی و پولندی نیز بازه زمانی چهار تا پنج ساله را برای آمادگی دفاعی ضروری دانستهاند. ارزیابیهای اطلاعاتی کشورهای بالتیک و نوردیک نیز تأیید میکند که مسکو، همزمان با جنگ اوکراین، در حال تقویت ظرفیتهای متعارف خود در مرزهای ناتو است.
راهبرد کرملین: بازتعریف نظم امنیتی اروپا
پشت این هشدارها، یک راهبرد بلندمدت از سوی کرملین قرار دارد. هدف روسیه ایجاد یک «منطقه حائل» از قطب شمال تا مدیترانه و عقب راندن ناتو به وضعیت اواخر دهه ۱۹۹۰ است؛ راهبردی که در آن کاهش نقش آمریکا در امنیت اروپا جایگاه محوری دارد.
توان نظامی روسیه: رشد کمّی، افت کیفی
بخش مهمی از گمانهزنیها درباره احتمال حمله روسیه، بر پایه ارزیابی توان نظامی این کشور است. تولید مهمات توپخانهای روسیه در سال ۲۰۲۵ به حدود ۷ میلیون گلوله رسیده؛ رقمی ۱۷ برابر سال ۲۰۲۱. برنامه افزایش نیروهای زمینی و هوابرد نیز با هدف رسیدن به ۱.۵ میلیون پرسونل تا پایان ۲۰۲۶ در حال اجرا است.
با این حال، تحلیلگران بر کاهش کیفیت این توانافزایی تأکید دارند. اتکای کرملین به سربازان کمتجربه، تجهیزات قدیمی و الگوی جنگ فرسایشی، کارآمدی عملیاتی ارتش روسیه را محدود کرده است. مؤسسه بینالمللی مطالعات راهبردی (IISS) برآورد کرده که روسیه برای دستیابی به توان لازم جهت یک جنگ تمامعیار با ناتو، دستکم تا سالهای ۲۰۳۰ تا ۲۰۳۵ زمان نیاز دارد.
سناریوهای محتمل
سناریوی نخست با احتمال بالا: جنگ ترکیبی و درگیری محدود
در کوتاهمدت، روسیه توان اجرای یک حمله گسترده علیه ناتو را ندارد، اما احتمال عملیات محدود، انکارپذیر و هدفمند، برای نمونه در مناطق مرزی مانند ناروا در استونی، وجود دارد. مقامهای دفاعی اروپا در سال ۲۰۲۶ نسبت به استفاده روسیه از «ناوگان سایه» برای حملات پهپادی در سراسر اروپا هشدار دادهاند. حملات سایبری، خرابکاری زیرساختی و مداخله در انتخابات، محتملترین اشکال درگیری در این دوره هستند.
سناریوی دوم با احتمال متوسط تا پایین: حمله متعارف در میانمدت
در صورت کاهش شدت جنگ اوکراین، روسیه میتواند ظرف چند ماه یک عملیات محدود متعارف را سازماندهی کند. با این حال، بازسازی کامل توان رزمی برای مقابله با ناتو تا پایان دهه جاری میلادی زمانبر خواهد بود. تحلیل مؤسسه Ifri فرانسه نشان میدهد که در صورت وقوع جنگ، روسیه در ابتدا از برتری عددی برخوردار است، اما اروپا با اتکا به کیفیت آموزش و فناوری میتواند این شکاف را جبران کند.
جمعبندی
ارزیابی این گزارش نشان میدهد که هشدارهای اخیر مقامات اروپایی مبتنی بر واقعیتهای میدانی است، اما نباید آنها را نشانه وقوع قریبالوقوع جنگ دانست. در کوتاهمدت (۱ تا ۳ سال آینده) حمله مستقیم روسیه به خاک ناتو بعید است، اما احتمال جنگ ترکیبی، خرابکاری و درگیریهای محدود مرزی بالاست. در میانمدت (۴ تا ۷ سال آینده)، با تکمیل روند بازسازی توان رزمی روسیه، احتمال درگیری افزایش مییابد.