بار سنگین برتری دالر

خبرگزاری دید: گزارش تازه‌ای در نشریه آمریکایی سیاست خارجی، نشان می‌دهد که بزرگ‌ترین تهدید برای سلطه جهانی دالر نه چین، بلکه سیاست‌های مالی و خارجی خود آمریکا است. نویسنده استدلال کرده که استفاده گسترده واشنگتن از تحریم‌ها، مسدودسازی دارایی‌ها و فشارهای اقتصادی، اعتماد کشورها به دالر را کاهش داده و همین روند موجب گسترش سریع‌تر استفاده از یوان چین در آمریکای لاتین و دیگر کشورهای جنوب جهانی شده است.

در بخش نخست مقاله، تأکید شده که گسترش استفاده از یوان چین نتیجه مستقیم سیاست‌های آمریکا است. چین از فرصت‌هایی بهره برده که واشنگتن با فشارهای مالی ایجاد کرده است. کشورهایی که نگران وابستگی بیش از حد به دالر هستند، اکنون به سمت ارزهای محلی و به‌ویژه یوان حرکت می‌کنند.

مقاله سپس به نمونه‌های مشخصی از آمریکای لاتین اشاره کرده است؛ از جمله برازیل و آرجنتاین که سهم یوان را در ذخایر ارزی خود افزایش داده‌اند و بخشی از تجارت با چین را مستقیماً با یوان انجام می‌دهند. آرجنتاین حتی در دوره کمبود دالر، بخشی از بدهی خود به صندوق بین‌المللی پول را با یوان تسویه کرد؛ اقدامی که نشان‌دهنده تغییر تدریجی الگوی مالی منطقه است.

اریک لین، نویسنده این تحلیل، با اشاره به اصطلاح «امتیاز ویژه دالر» نوشته که این امتیاز اکنون به بار سنگینی تبدیل شده است. هر بار که آمریکا از دالر برای اعمال فشار سیاسی استفاده می‌کند، انگیزه کشورها برای یافتن جایگزین افزایش می‌یابد و این روند به تضعیف اعتماد جهانی به دالر منجر می‌شود.

در ادامه، نقش چین در بهره‌برداری از این شرایط بررسی شده است. پکن با توسعه زیرساخت‌های مالی، ایجاد خطوط اعتباری به یوان، گسترش سامانه پرداخت بین‌المللی CIPS و تقویت تجارت با ارزهای محلی، در حال ساختن یک شبکه مالی موازی با نظام تحت سلطه دالر است؛ شبکه‌ای که در کشورهای جنوب جهانی با استقبال بیشتری روبه‌رو شده است.

در پایان، نویسنده تأکید کرده که حفظ جایگاه دالر نیازمند تغییر سیاست‌های آمریکا است. او پیشنهاد داده که واشنگتن به‌جای اتکای بیش از حد به تحریم‌ها، از ابزارهای دیپلماسی مالی استفاده کند؛ از جمله گسترش خطوط مبادله ارزی، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های آمریکای لاتین و همکاری نزدیک‌تر با متحدان برای حفظ اعتماد به نظام مالی مبتنی بر دالر.

به باور نویسنده، یوان چین هنوز جایگزین کامل دالر نشده، اما روند کاهش وابستگی کشورها به دالر آغاز شده است؛ روندی که ریشه آن در کاهش اعتماد به سیاست‌های مالی و خارجی آمریکا قرار دارد.