میز بینالملل خبرگزاری دید: نقشه ژئوپلیتیکی غرب آسیا در پی تشدید تنشها و درگیریهای منطقهای، وارد مرحلهای بیسابقه از پیچیدگی شده است. بحرانهای همزمان در خلیج فارس، یمن، اردن، عراق، سوریه و لبنان، همراه با رویاروییهای نظامی میان ایران و ایالات متحده، فشار سنگینی بر امنیت منطقه و بازارهای جهانی وارد کرده است. این وضعیت، تهدیدات استراتژیک و خسارات اقتصادی گستردهای را برای کشورهای منطقه رقم زده و نگرانیها درباره آینده انرژی جهان را افزایش داده است.
ایالات متحده طی هفتههای اخیر محاصره دریایی علیه ایران را از سر گرفته و رژیم صهیونیستی نیز تلاش میکند تحریمهای شدیدتری بر منابع انرژی ایران اعمال کند. هدف این رویکرد، منزویسازی ایران از نظر نفتی، مالی و لجستیکی است، اما این محاسبه، سابقه طولانی تحریمهای جامع علیه ایران را نادیده میگیرد. ایران دههها تحت فشار اقتصادی، مسدود شدن بیش از ۱۰۰ میلیارد دالر دارایی و محدودیتهای شدید نفتی قرار داشته، اما با وجود بحرانهای مالی و کاهش ارزش پول ملی، نه فروپاشیده و نه ورشکسته است.
در واکنش به محاصره دریایی آمریکا، ایران بار دیگر معادله «محاصره در برابر محاصره» را فعال کرده و تهدید به محدودسازی تردد در تنگه هرمز کرده است. همزمان، توجه جهانی به دریای سرخ و تنگه بابالمندب جلب شده؛ جایی که یمن وارد مرحله عملی محاصره دریایی علیه عربستان سعودی شده است. جنبش انصارالله اعلام کرده این اقدام پاسخی به محاصره همهجانبه بنادر و فرودگاههای یمن از سوی عربستان است.
گسترش این معادله از هرمز تا بابالمندب، یکی از مهمترین شریانهای صادرات نفت عربستان و کشورهای خلیج فارس را تهدید میکند. بابالمندب مسیر حیاتی انتقال نفت خام و تجارت جهانی میان جنوب شرق آسیا، اروپا و مدیترانه است و هرگونه اختلال در آن میتواند پیامدهای گستردهای برای اقتصاد جهانی داشته باشد.
تنها یک روز پس از اعلام محاصره دریایی یمن، دو نفتکش حامل نفت عربستان که به مقصد چین و هند در حرکت بودند، پس از هشدار نیروهای یمنی مجبور شدند مسیر خود را تغییر داده و از طریق کانال سوئز حرکت کنند. این تحول، نگرانیها درباره احتمال بسته شدن کامل بابالمندب و اختلال در ترافیک دریایی را افزایش داده است.
بازارهای انرژی نیز به سرعت واکنش نشان دادند. قیمت نفت و گاز طبیعی در روز سهشنبه افزایش یافت و تحلیلگران هشدار میدهند که در صورت ادامه اختلالات در هرمز و بابالمندب، قیمت نفت ممکن است تا سهماهه پایانی سال به بیش از ۱۲۰ دالر در هر بشکه برسد؛ سطحی که بانک سرمایهگذاری گلدمن ساکس آن را تهدیدی جدی برای اقتصاد جهانی میداند.
شرکت امنیت دریایی «امبری» نسبت به افزایش خطر حمله به کشتیهای مرتبط با عربستان هشدار داده و شرکتهای کشتیرانی را به بازنگری مسیرهای خود فراخوانده است. رویترز نیز گزارش داده که هزینه بیمه کشتیها در دریای سرخ از ۰.۳ درصد به ۰.۷۵ درصد ارزش کشتی افزایش یافته است.
تحلیلگران در صنعا معتقدند هزینه معادله «محاصره در برابر محاصره» برای عربستان بسیار سنگین خواهد بود؛ زیرا اقتصاد این کشور بیش از ۷۰ درصد به صادرات نفت وابسته است. در مقابل، برآورده کردن خواستههای انصارالله هزینهای بهمراتب کمتر دارد. برآورد رویترز نشان میدهد بسته شدن کامل بابالمندب میتواند عرضه جهانی نفت را تا ۷ درصد کاهش دهد؛ رقمی که پیامدهای آن برای بازار انرژی جهان بسیار جدی خواهد بود.
منبع: العربی الجدید