محرومیت زائران افغانستانی در اربعین؛ افزایش انتقادها از انحصار و سودجویی در روند ویزا
اختصاصی خبرگزاری دید: در حالی که هر سال میلیونها عاشق از سراسر جهان برای گرامیداشت قیام و فداکاریهای حضرت امام حسین (ع) در مراسم باشکوه اربعین راهی کربلا میشوند، زائران افغانستانی همچنان با چالشها و موانع جدی برای حضور در این حماسه عظیم روبهرو هستند.
اربعین حسینی بهعنوان یکی از بزرگترین تجمعات مذهبی جهان، نماد وحدت، ایثار و عشق به اهل بیت (ع) است. میلیونها نفر از اقصی نقاط جهان، از راهها مختلف، یا با پای پیاده خود را به سرزمین کربلا میرسانند تا در این آیین معنوی شرکت کنند.
با این حال، زائران افغانستانی که از مشتاقترین و وفادارترین ارادتمندان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) هستند، هرساله با مشکلات گستردهای در مسیر این زیارت مواجهاند. از جمله این چالشها میتوان به تأخیر در اعلام دستورالعملهای صدور ویزا از سوی دولت عراق و جمهوری اسلامی ایران، سردرگمی و دلهره در روند اخذ ویزا و همچنین مشکلات ترانزیتی اشاره کرد.
اما آنچه بیش از همه نگرانیها را افزایش داده، شکلگیری روندهای ناسالم در فرآیند اعزام زائران است. گزارشها حاکی از آن است که اخذ ویزا در برخی موارد با قیمتهای متفاوت و غیرشفاف توسط افراد سودجو و برخی شرکتهای سیاحتی انجام میشود؛ موضوعی که نهتنها باعث فشار اقتصادی بر زائران واقعی شده، بلکه در مواردی منجر به محرومیت آنان از زیارت نیز گردیده است.
در این میان، نام شرکت «کهف الحَصِین» بهعنوان مجری انحصاری طرح ویژه اربعین مطرح شده است؛ موضوعی که انتقادات و پرسشهای جدی را در میان متقاضیان ایجاد کرده است. برخی گزارشها همچنین از فعالیت شبکههایی از دلالان و همکاران این شرکت حکایت دارد که بهجای تسهیل حضور زائران واقعی، زمینه ورود افراد غیرمرتبط و سودجو را فراهم کردهاند و بهجای تسهیل حضور مردم در این رویداد عظیم معنوی، برخی شرکتها این روند را به مجرای درآمد و تجارت اعتقادی تبدیل کردهاند؛ بهگونهای که برای اخذ ویزای عراق و ایران از هر متقاضی بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ دالر دریافت میشود، بیآنکه هیچ تضمینی برای صدور ویزا یا بازگشت پول وجود داشته باشد. این وضعیت، نگاه بسیاری از زائران افغانستانی را نسبت به این برنامه معنوی دگرگون کرده و آن را در ذهن آنان به «بازار سیاه» بدل ساخته است.
این روند، علاوه بر تضییع حق زائران واقعی، میتواند پیامدهای امنیتی برای کشورهای میزبان از جمله ایران و عراق داشته باشد؛ چرا که ورود افراد فرصتطلب و غیرمتعهد، بالقوه تهدیدی برای ثبات و امنیت این کشورها محسوب میشود.
زائرین دلباخته و مظلوم اباعبدالله حسین (ع) که دو سال نتوانستهاند در این رویداد جهانی حضور پیدا کنند، امسال مشتاقانه برای حضوری گسترده در این رویداد عظیم معنوی، برنامهریزی کرده بودند، اما حضور شرکتهای انحصارطلب و سودجو، از جمله شرکت «کهف الحصین» و شبکه همکارانش، موجب شده که شمار زیادی از زائران واقعی اباعبدالله الحسین (ع) از این روند محروم بمانند و اندوهی تازه بر دل داغدار آنان افزوده شود. زائران افغانستانی با انتقاد از این وضعیت، از مسوولان جمهوری اسلامی ایران و دولت عراق خواستار اقدام عملی و مؤثر برای رفع موانع ایجادشده توسط شرکتهای فرصتطلب، پایان دادن به انحصار و تضمین دسترسی عادلانه و شفاف به خدمات زیارتی هستند.
کارشناسان و فعالان حوزه زیارت نیز بر این باورند که شفافسازی روند صدور ویزا، نظارت دقیق بر عملکرد شرکتهای مجری و جلوگیری از انحصار در ارائه خدمات، میتواند گام مهمی در جهت تسهیل حضور زائران واقعی و حفظ شأن این مراسم عظیم باشد.
اربعین حسینی، میراثی جهانی از فرهنگ ایثار و آزادگی است و انتظار میرود که مسیر حضور در این آیین معنوی برای همه مشتاقان، بهویژه زائران افغانستانی، هموار و عاری از هرگونه تبعیض و سوءاستفاده باشد.