خبرگزاری دید: با نزدیک شدن به پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ آگست ۲۰۲۶، بخش افغانستان سازمان دیدبان حقوق بشر میگوید که افغانستان همچنان با یکی از شدیدترین بحرانهای حقوق بشر و وضعیت وخیم بشردوستانه در جهان روبهرو است.
بر اساس بیانیه این نهاد، طالبان پس از تسلط بر افغانستان، دختران را از آموزش متوسطه و عالی محروم کرده و محدودیتهای گستردهای بر اشتغال، آزادی بیان، رفتوآمد و مشارکت اجتماعی زنان وضع کردهاند. همچنین خبرنگاران، فعالان مدنی و منتقدان حکومت با بازداشتهای خودسرانه، شکنجه و ارعاب مواجه بودهاند و صدها تن از نیروهای امنیتی حکومت پیشین نیز قربانی ناپدیدسازی اجباری و قتلهای فراقانونی شدهاند.
در همین حال، دیدبان حقوق بشر تاکید میکند که بحران انسانی در افغانستان نیز تشدید شده است. پس از کاهش گسترده کمکهای خارجی، حدود نیمی از جمعیت کشور به کمکهای غذایی و درمانی نیازمند شدهاند. بیش از ۳.۷ میلیون کودک با سوءتغذیه حاد روبهرو هستند و خدمات صحی نیز بهشدت تضعیف شده است. بازگشت اجباری مهاجران افغان از پاکستان و ایران نیز بر شدت این بحران افزوده است.
این بیانیه همچنین از ادامه درگیریهای مرزی با پاکستان و حملات پراکنده گروه داعش یاد کرده که به کشته و زخمی شدن صدها غیرنظامی انجامیده است.
در بخش دیگری از بیانیه آمده است که تلاشها برای پاسخگو ساختن عاملان نقض حقوق بشر از سال ۲۰۲۵ شتاب گرفته و با صدور حکم بازداشت از سوی دیوان کیفری بینالمللی و ایجاد نهاد مستقل تحقیقاتی سازمان ملل متحد درباره افغانستان، روند عدالتخواهی وارد مرحله تازهای شده است.
در پایان، دیدبان حقوق بشر از جامعه جهانی خواسته که برای پایان دادن به محدودیتهای اعمالشده بر زنان و دختران، حمایت از روندهای پاسخگویی، تمدید ماموریت گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل، تامین بودجه کامل برنامههای بشردوستانه و توقف بازگرداندن مهاجران به افغانستان، اقدامات عملی و موثر انجام دهد.