خبرگزاری دید: سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) روز سهشنبه اعلام کرد که حدود ۲.۴ میلیون دختر در افغانستان از سال ۲۰۲۱ تاکنون از آموزش متوسطه محروم شدهاند؛ وضعیتی که به گفته این نهاد، بحران آموزشی کشور را عمیقتر کرده و آینده نیروی کاری افغانستان را با تهدید روبهرو میسازد.
یونسکو در آستانه پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت گفت افغانستان همچنان تنها کشور جهان است که در آن دختران و زنان بهگونه رسمی از آموزش متوسطه و تحصیلات عالی محروماند. زنان از سال ۲۰۲۲ از دانشگاهها نیز کنار گذاشته شده و با محدودیتهای گسترده در زمینه کار و مشارکت در زندگی عمومی مواجهاند.
این نهاد هشدار داد که پیامدهای این محدودیتها ممکن است فراتر از نسل کنونی ادامه یابد. برآوردهای یونسکو نشان میدهد که محدودیت در آموزش و اشتغال زنان میتواند تا سال ۲۰۶۶ شمار زنان شاغل در افغانستان را حدود ۶۰۰ هزار نفر کاهش داده و در مجموع حدود ۹.۶ میلیارد دالر زیان اقتصادی به همراه داشته باشد. این نهاد همچنین نسبت به افزایش خطر ازدواجهای زودهنگام در پی محرومیت طولانیمدت دختران از آموزش هشدار داده است.
از سوی دیگر، افغانستان با کمبود فزاینده آموزگاران زن واجد شرایط روبهرو است. یونسکو پیشبینی میکند که تا سال ۲۰۳۰، کمبود آموزگاران زن واجد شرایط در کشور به بیش از ۱۱ هزار نفر برسد.
هُدا جابریان، هماهنگکننده یونسکو برای آموزش در شرایط اضطراری، گفت شمار زیادی از آموزگاران افغانستان را ترک کردهاند و برخی از آموزگارانی که در کشور باقی ماندهاند نیز از ادامه تدریس بازماندهاند.
او افزود که محدودیت بر تدریس زنان به پسران، شمار آموزگاران واجد شرایط را بیشتر کاهش داده و سبب شده است برخی دانشآموزان بدون آموزگار بمانند یا توسط آموزگاران مردی تدریس شوند که صلاحیت کافی ندارند.
یونسکو تاکید کرده که بحران آموزشی افغانستان تنها به محرومیت دختران از آموزش متوسطه و عالی محدود نمیشود. بر اساس آمار این نهاد، بیش از ۲ میلیون کودک در سن آموزش ابتدایی نیز به دلایلی غیرمرتبط با محدودیتهای اعمالشده بر دختران و زنان، از رفتن به مکتب بازماندهاند.
در همین حال، کیفیت آموزش نیز در وضعیت نگرانکننده قرار دارد؛ بهگونهای که بیش از ۹۰ درصد کودکان ۱۰ ساله در افغانستان نمیتوانند یک متن ساده را بخوانند و درک کنند و نرخ سواد در کشور حدود ۳۷ درصد گزارش شده است.
یونسکو میگوید این آمار نشاندهنده بحران گستردهای در زمینه دسترسی به آموزش، برابری جنسیتی و کیفیت یادگیری در افغانستان است. این نهاد هشدار داده است که ادامه محدودیتهای آموزشی برای دختران، شمار زنان واردشونده به مشاغل تخصصی، از جمله آموزگاری و خدمات صحی، را کاهش داده و در نهایت سرمایه انسانی و توانایی افغانستان برای ارایه خدمات اساسی را تضعیف خواهد کرد.