خبرگزاری دید: گذرگاه تورخم، در مرز افغانستان و پاکستان، به یکی از نقاط تعیینکننده برای آینده طرحهای ترانزیتی و اقتصادی منطقه، بهویژه توسعه دهلیز اقتصادی چین–پاکستان (CPEC)، تبدیل شده است.
روزنامه پاکستانی نیشن در مطلبی نوشته که در ماه می ۲۰۲۵، وزیران خارجه چین، پاکستان و افغانستان در بیجینگ توافق کردند که افغانستان بهگونه رسمی در چارچوب CPEC شامل شود. چهار ماه بعد، در چهاردهمین نشست کمیته همکاری مشترک، برنامه عملیاتی تا سال ۲۰۲۹ تصویب شد که توسعه مناطق صنعتی، ارتقای خط آهن ML-1 و گسترش مسیرهای جادهای از تورخم به کابل و چمن به سپینبولدک را در بر میگیرد.
اما در اکتوبر ۲۰۲۵، درگیری میان نیروهای پاکستانی و افغان سبب بستهشدن تورخم شد. این گذرگاه بیش از سه ماه مسدود ماند و تجارت دوجانبه افغانستان و پاکستان بهشدت کاهش یافت؛ در اوج بحران، هزاران کانتینر در دو سوی مرز متوقف شدند.
نیشن به نقل از کارشناسان نوشته که پاکستان برای انتقال کالا به آسیای مرکزی، در صورت بستهماندن تورخم، گزینه جایگزین موثری ندارد. در نتیجه، تاجران ممکن است مسیرهای ایران، بندر چابهار و خطوط ریلی منطقه را بهعنوان گزینههای پایدارتر انتخاب کنند.
دادههای منطقهای نشان میدهد صادرات افغانستان به آسیای مرکزی از حدود ۱۲۲ میلیون دالر در سال ۲۰۲۴ به ۲۱۶ میلیون دالر در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است؛ روندی که نشاندهنده تغییر تدریجی مسیرهای تجاری منطقه است.
همزمان، عملکرد ضعیف گذرگاههای مرزی پاکستان نیز نگرانیها را افزایش داده است. گزارشهای منطقهای نشان میدهد زمان متوسط ترخیص کالا در مرزهای پاکستان به ۳۸ ساعت رسیده و تورخم در میان مسیرهای اصلی منطقه، یکی از کندترین گذرگاهها بوده است.
اکنون کارشناسان تاکید دارند که سرمایهگذاری در CPEC 2.0 باید با دیجیتالیسازی گمرک، ایجاد مسیرهای جایگزین و توافقی برای تداوم انتقال کالا در زمان تنشهای سیاسی همراه شود. آینده این دهلیز، بیش از هر زمان دیگر، به ثبات و بازبودن تورخم وابسته است.