خبرگزاری دید: تحولات اخیر در یمن و تشدید فشارها بر مسیرهای انتقال انرژی، نگرانیها درباره پیامدهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی ادامه جنگ با ایران را افزایش داده است. در تازهترین تحول، انصارالله یمن با حمله به مواضع نیروهای دولت عدن، بخشهایی از سواحل دریای سرخ و مناطق راهبردی در تنگه بابالمندب را تحت کنترل خود درآورد. گزارشها همچنین از تصرف جزیره راهبردی پریم در این تنگه حکایت دارد.
فروپاشی سریع نیروهای دولت عدن، امکان دسترسی انصارالله به حجم قابل توجهی از تجهیزات نظامی فراهمشده از سوی عربستان سعودی را ایجاد کرده است. این تحول با فروپاشی نیروهای عراقی در موصل در برابر داعش در سال ۲۰۱۴ و سقوط سریع نیروهای بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ مقایسه شده است.
همزمان، حملات موشکی انصارالله به خط لوله شرق ـ غرب عربستان سعودی، یکی از مسیرهای مهم انتقال نفت این کشور به پایانههای دریای سرخ را دستکم بهطور موقت مختل کرده است. کاهش صادرات نفت عربستان پیش از این نیز در پی تهدیدهای انصارالله علیه کشتیرانی در دریای سرخ آغاز شده بود؛ موضوعی که فشار بیشتری بر بازار جهانی انرژی وارد کرده است.
در همین حال، گزارش والاستریت ژورنال در ۱۱ سپتامبر نشان میدهد مشاوران دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره احتمال ناکامی راهبرد فعلی واشنگتن، شامل محاصره دریایی و فشار اقتصادی شدید، در وادار کردن ایران به تسلیم پیش از پایان دوره ریاستجمهوری ترامپ هشدار دادهاند.
با وجود این نگرانیها، به نظر میرسد دولت ترامپ هنوز استراتژی مشخص و پایداری برای بازگشت به مذاکرات ارائه نکرده است. ترامپ همچنان از «تسلیم» ایران بهعنوان هدف فشارهای آمریکا سخن میگوید و نشانه روشنی از تغییر مسیر واشنگتن به سوی مذاکره دیده نمیشود.
ادامه این وضعیت میتواند پیامدهای سنگینی برای بازار انرژی داشته باشد. ذخایر استراتژیک و تجاری نفت در ماههای گذشته کاهش یافته و بازار فرآوردههای نفتی نیز با فشار فزاینده روبهرو است. از سوی دیگر، ظرفیت پالایش جهانی همزمان تحت تأثیر اختلال در پالایشگاههای صادراتمحور خلیج فارس و حملات پهپادی اوکراین به تأسیسات پالایشی روسیه قرار گرفته است.
کمبود دیزل و افزایش قیمت آن در آمریکا، خطر تشدید تورم و فشار بر سیاست پولی فدرال رزرو را افزایش داده است. در همین شرایط، عبور نفتکشها از تنگه هرمز نیز با محدودیتهای جدی مواجه است. اگرچه برخی نفتکشهای متعلق به شرکتهای ملی کشورهای عرب خلیج فارس همچنان از این مسیر استفاده میکنند، محدودیتهای بیمهای و خطرات امنیتی مانع افزایش چشمگیر تردد نفتکشهای خصوصی شده است.
تحولات یمن این وضعیت را پیچیدهتر کرده است. ادامه حملات انصارالله به کشتیرانی در دریای سرخ و احتمال تکرار حملات به خط لوله عربستان، ریسک اختلال بیشتر در عرضه جهانی نفت را افزایش میدهد. در چنین شرایطی، تداوم جنگ میتواند قیمت نفت را برای مدت طولانی در سطوح بالا نگه دارد و حتی بار دیگر احتمال نفت ۱۵۰ دالری را به بازار بازگرداند.
از سوی دیگر، کشورهای منطقه نیز از پیامدهای این بحران آسیب میبینند. عراق با فشارهای بودجهای، قطر با کاهش درآمدهای انرژی و مصر با افزایش قیمت نفت و افت درآمدهای کانال سوئز مواجهاند. ادامه سیاست فشار حداکثری بدون ارائه مسیر سیاسی روشن، میتواند روابط واشنگتن با متحدان منطقهای آن را نیز تحت فشار قرار دهد.
در چنین شرایطی، دولت ترامپ با یک انتخاب دشوار روبهرو است: ادامه جنگ و پذیرش هزینههای فزاینده اقتصادی و ژئوپلیتیکی، یا تغییر راهبرد و بازگشت به مسیر مذاکره. اکنون پرسش اصلی این است که آیا فردی در حلقه نزدیک رئیسجمهور آمریکا حاضر خواهد شد این واقعیت را بهصراحت با او در میان بگذارد.