خبرگزاری دید: ۲۵ سال پس از حملات ۱۱ سپتامبر، نگاه بخشی از جامعه آمریکا به اسلام و مسلمانان همچنان تحت تأثیر آن رویداد قرار دارد؛ با این حال، جامعه مسلمانان آمریکا در همین دوره رشد جمعیتی، گسترش مراکز اسلامی و افزایش حضور سیاسی را تجربه کرده و اکنون به یکی از بخشهای تثبیتشده بافت دینی و اجتماعی این کشور تبدیل شده است.
بر اساس تازهترین بررسی مرکز پژوهشی پیو، در بهار ۲۰۲۶، ۴۳ درصد بزرگسالان آمریکایی گفتهاند مسلمانان در مقایسه با سایر آمریکاییها میهندوستی کمتری دارند و ۴۲ درصد نیز معتقد بودهاند مسلمانان تأثیر منفی بر کشور دارند. شماری از پاسخدهندگان برای توضیح دیدگاه خود مستقیماً به حملات ۱۱ سپتامبر اشاره کردهاند.
نگرش منفی درباره اسلام نیز در برخی شاخصها نسبت به سالهای ابتدایی پس از حملات افزایش یافته است. در مارچ ۲۰۰۲، تنها شش ماه پس از حملات القاعده، ۲۵ درصد آمریکاییها اسلام را در مقایسه با سایر ادیان بیشتر مشوق خشونت میدانستند؛ اما این رقم در هیچیک از ۱۱ نظرسنجی بعدی به کمتر از ۳۸ درصد نرسید و در دهه اخیر میان ۴۵ تا ۵۲ درصد در نوسان بوده است. در جنوری ۲۰۲۶، این رقم به ۵۱ درصد رسید.
این نگرش در امتداد شکاف حزبی نیز قرار گرفته است. در همان نظرسنجی، ۷۶ درصد جمهوریخواهان و مستقلان متمایل به جمهوریخواهان در برابر ۲۹ درصد دموکراتها و متمایلان به دموکراتها اسلام را بیشتر از سایر ادیان مشوق خشونت دانستهاند. در سال ۲۰۰۲ این تفاوت بسیار محدودتر بود؛ ۳۲ درصد در میان جمهوریخواهان در برابر ۲۳ درصد در میان دموکراتها.
آمار جرائم ناشی از نفرت نیز جهش قابل توجهی پس از ۱۱ سپتامبر را نشان میدهد. بر اساس دادههای FBI، موارد ثبتشده جرائم ضداسلامی از ۲۸ مورد در سال ۲۰۰۰ به ۴۸۱ مورد در سال ۲۰۰۱ افزایش یافت. این رقم در سالهای بعد نوسان داشته و از ۹۵ مورد در ۲۰۲۱ تا ۳۰۷ مورد در ۲۰۱۶ رسیده است.
در مقابل، تجربه مسلمانان آمریکا تنها به تبعیض محدود نشده است. در اواخر سال ۲۰۰۱، ۵۲ درصد مسلمانان گفته بودند جامعه آنان با تبعیض مواجه شده و ۶۸ درصد بازنمایی رسانهای از اسلام و مسلمانان را ناعادلانه دانسته بودند؛ با این حال، ۷۵ درصد گفته بودند مردم آمریکا با مسلمانان محترمانه و مداراگرانه رفتار کردهاند. در سال ۲۰۲۶ نیز بیشتر مسلمانان وجود تبعیض گسترده و بازنمایی ناعادلانه رسانهای را گزارش کردهاند، در حالی که ۳۴ درصد گفتهاند طی سال گذشته، افرادی خارج از جامعه مسلمانان صرفاً به دلیل مسلمان بودن از آنان حمایت کردهاند.
این تجربه در میان نسلها و گروههای مختلف نیز یکسان نیست. جوانان مسلمان و مسلمانان متولد آمریکا، در مقایسه با نسلهای مسنتر و مهاجران، ارزیابی منفیتری از برخورد جامعه آمریکا دارند و بیشتر با مواردی مانند سوءظن، برخوردهای امنیتی در فرودگاه، توهین، رفتار تبعیضآمیز نیروهای قانون و تهدید یا خشونت مواجه شدهاند.
همزمان، جامعه مسلمانان آمریکا از نظر جمعیتی و نهادی رشد کرده است. پیو جمعیت مسلمانان این کشور را در سال ۲۰۲۶ حدود ۵.۵ میلیون نفر برآورد میکند؛ در حالی که این رقم در نخستین برآورد سال ۲۰۰۷ حدود ۲.۴ میلیون نفر بود. شمار مساجد نیز از حدود ۱۲۰۰ مسجد در سال ۲۰۰۰ به حدود ۲۸۰۰ مسجد در سال ۲۰۲۰ افزایش یافته است.
حضور سیاسی مسلمانان نیز افزایش یافته است. پیروزی مهمت اوز در انتخابات مقدماتی جمهوریخواهان پنسیلوانیا در سال ۲۰۲۲، نخستین نامزدی یک مسلمان برای کرسی سنای آمریکا از سوی یکی از دو حزب اصلی را رقم زد. در سال ۲۰۲۶ نیز عبدالالسید در انتخابات مقدماتی دموکراتهای میشیگان برای نامزدی سنا برگزیده شد. پیو همچنین از حضور چهار مسلمان در کنگره و پیوستن یک عضو دیگر خبر داده است.
در نیویورک نیز زهران ممدانی در اول جنوری ۲۰۲۶ به عنوان نخستین شهردار مسلمان این شهر سوگند یاد کرد؛ تحولی که نشاندهنده افزایش حضور سیاسی مسلمانان در یکی از مهمترین شهرهای آمریکا است.
در مجموع، دادههای ۲۵ سال گذشته تصویری دوگانه ارائه میکند: از یکسو، آثار اجتماعی ۱۱ سپتامبر و نگرشهای منفی نسبت به اسلام همچنان در بخشی از افکار عمومی آمریکا باقی مانده است؛ از سوی دیگر، جمعیت مسلمانان افزایش یافته، مراکز اسلامی گسترش پیدا کرده و حضور این جامعه در عرصه سیاسی و اجتماعی آمریکا نسبت به سال ۲۰۰۱ بهطور محسوسی بیشتر شده است.