خبرگزاری دید: شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور ازبیکستان، با هشدار درباره تشدید کمبود آب و پیامدهای تغییرات اقلیمی در آسیای میانه، بر ضرورت گفت‌وگوی مستمر و ساختاریافته با طالبان درباره مدیریت منابع آبی افغانستان تأکید کرد و گفت که در این روند باید منافع تمام کشورهای منطقه در نظر گرفته شود.
میرضیایف در هشتمین نشست مشورتی سران کشورهای آسیای میانه و آذربایجان در منطقه آوازه ترکمنستان، مدیریت منابع آب را از چالش‌های جدی منطقه دانست و خواستار همکاری گسترده‌تر میان کشورهای همسایه شد.
او تأکید کرد که گفت‌وگو با طالبان باید به‌گونه منظم و با مشارکت کارشناسان دنبال شود تا نحوه استفاده از منابع مشترک آب، با در نظر گرفتن نیازها و منافع همه کشورهای منطقه، مورد بررسی قرار گیرد.
رئیس‌جمهور ازبیکستان همچنین بر گسترش روابط اقتصادی، ایجاد سازوکارهای مشترک سرمایه‌گذاری، اتصال شبکه‌های ترابری و تقویت همکاری در بخش فناوری‌های نوین و انرژی‌های پاک تأکید کرد.
یکی از موضوعات مهم در روابط آبی افغانستان با کشورهای آسیای میانه، ساخت کانال قوش‌تپه از سوی طالبان در شمال کشور است. این پروژه با انتقال بخشی از آب آمودریا به مناطق شمالی کشور، نگرانی‌هایی را در ازبیکستان و ترکمنستان درباره کاهش جریان آب این رودخانه ایجاد کرده است.
برآوردها نشان می‌دهد که با بهره‌برداری کامل از کانال قوش‌تپه، ممکن است حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از جریان آب آمودریا منحرف شود و بر کشاورزی و امنیت آبی کشورهای پایین‌دست تأثیر بگذارد.
ازبیکستان پیش‌تر نیز بر مشارکت افغانستان در سازوکارهای منطقه‌ای مدیریت آب تأکید کرده و پیشنهادهایی برای همکاری فنی با هدف کاهش ضایعات آب در پروژه قوش‌تپه مطرح کرده است.
با پیشرفت این پروژه و افزایش نگرانی‌ها درباره آینده منابع مشترک آب، ایجاد چارچوبی منظم برای گفت‌وگو میان طالبان و کشورهای منطقه اهمیت بیشتری یافته است. اختلاف بر سر نحوه استفاده از آب آمودریا، در کنار فشارهای ناشی از تغییرات اقلیمی و افزایش نیازهای کشاورزی، ضرورت دستیابی به تفاهمی منطقه‌ای را برجسته می‌سازد.