خبرگزاری دید: نتایج یک پیمایش تازه در ترکیه نشان میدهد که ۵۱.۶ درصد جوانان این کشور خود را دیندار یا بسیار دیندار میدانند؛ در حالی که ۲۴.۷ درصد هیچیک از هویتهای سیاسی و فکری مطرحشده در این پژوهش را نماینده خود نمیدانند. این یافتهها همچنین از تنوع گرایشهای هویتی نسل جدید ترکیه و فاصله بخشی از جوانان با جریانهای سنتی سیاسی حکایت دارد.

سکوی سازمانهای مردمنهاد جوانان ترکیه (TGSP) نتایج پژوهش سال ۲۰۲۶ خود درباره هویت، دینداری، سبک زندگی و دیدگاههای اجتماعی و سیاسی نسل جوان این کشور را منتشر کرده است. این پژوهش با مشارکت ۸ هزار و ۱۰۳ جوان ۱۵ تا ۳۰ ساله انجام شده و نتایج آن با دو پیمایش پیشین در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۳ مقایسه شده است.
بر اساس این تحقیق، ۲۱.۵ درصد شرکتکنندگان خود را آتاتورکیست، ۱۸.۳ درصد ملیگرا و ۹.۵ درصد اسلامگرا یا دیندار معرفی کردهاند. همچنین ۸.۲ درصد گرایش لیبرال، ۸ درصد گرایش محافظهکارانه و ۲.۹ درصد گرایش سکولار داشتهاند.
در بخش دیگری از این نتایج، ۲.۵ درصد جوانان خود را ملیگرای کرد، ۱.۷ درصد سوسیالدموکرات، ۱.۵ درصد سوسیالیست و ۱.۲ درصد کمالیست معرفی کردهاند. با این حال، ۲۴.۷ درصد گفتهاند که هیچیک از هویتهای مطرحشده در این دستهبندی، بیانگر گرایش و هویت آنان نیست.
آیدین اونال، نویسنده روزنامه ینیشفق، در تحلیل این یافتهها به سهم مجموع آتاتورکیستها، سکولارها و کمالیستها اشاره کرده و نوشته است که این گروهها رویهم ۲۵.۶ درصد جوانان را تشکیل میدهند؛ موضوعی که از نگاه او، نشاندهنده محدودیت موفقیت الگوی هویتسازی مبتنی بر آتاتورکیسم در میان نسل جدید ترکیه است.
اونال با اشاره به حضور گسترده نمادها و آموزههای مرتبط با آتاتورک در نظام آموزشی، فضای عمومی، رسانهها، شبکههای اجتماعی، ساختمانهای دولتی و مراسم رسمی ترکیه، معتقد است که این میزان مواجهه با نمادهای آتاتورک نتوانسته است بخش بزرگی از جوانان را به پذیرش این هویت سوق دهد.
او این وضعیت را نوعی فاصلهگیری از فرایند قالبسازی هویتی ارزیابی کرده و معتقد است که تلاشهای گسترده برای شکلدهی به هویت نسل جدید، به نتایجی که انتظار میرفت، نرسیده است.
دینداری همچنان در میان جوانان جایگاه قابل توجهی دارد
بخش دیگری از پژوهش به وضعیت دینداری جوانان ترکیه اختصاص دارد. بر اساس نتایج، ۱۳.۸ درصد شرکتکنندگان خود را «بسیار دیندار» و ۳۷.۸ درصد «دیندار» معرفی کردهاند؛ به این ترتیب، مجموع این دو گروه به ۵۱.۶ درصد میرسد.
در مقابل، ۳۹.۲ درصد گفتهاند که نه دیندارند و نه غیردیندار، ۶.۲ درصد خود را غیردیندار و ۳.۹ درصد نیز کاملاً غیردیندار دانستهاند.
به نوشته اونال، نتایج این بخش تفاوت چشمگیری با یافتههای پیمایشهای سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۳ ندارد و نشان میدهد که دینداری همچنان در میان بخش قابل توجهی از نسل جوان ترکیه جایگاه خود را حفظ کرده است.
این نویسنده در ارزیابی کلی خود تأکید کرده که نمیتوان وضعیت تمام نسل جوان ترکیه را بر اساس رفتارهای گروهی از جوانان در خیابانها یا شبکههای اجتماعی قضاوت کرد؛ زیرا به باور او، بخش بزرگی از جوانان کمتر در معرض دید عمومی قرار دارند، اما همچنان به ارزشها و باورهای خود پایبند هستند.
اونال همچنین مدعی شده که جوانان ترکیه با فشارهای ایدئولوژیک و فرهنگی از داخل و خارج کشور مواجهاند و رسانهها، سازمانها، چهرههای مشهور، هنرمندان، خوانندگان و تأثیرگذاران شبکههای اجتماعی در شکلدهی به نگرش نسل جدید نقش دارند.
او با نگاهی امیدوارانه به نتایج این پیمایش، معتقد است که با وجود تحولات فرهنگی و اجتماعی یک قرن اخیر، بخش قابل توجهی از جوانان ترکیه همچنان پیوند خود را با ارزشها و ریشههای فرهنگی و دینی حفظ کردهاند.
نویسنده در پایان بر ضرورت سرمایهگذاری بیشتر بر نسل جوان تأکید کرده و هشدار داده است که نتایج امیدوارکننده این پژوهش نباید موجب غرور یا آسودگی خاطر شود، بلکه باید با برنامهریزی، تلاش و توجه بیشتر به نیازهای نسل جدید همراه باشد.
منبع: روزنامه ینیشفق