خبرگزاری دید: سردار قاسم سلیمانی با تمرکز بر حمایت هوشمند از نیروهای محلی، تقویت دیپلماسی منطقهای و مدیریت تهدیدات افراطی، نقش مهم و مثبتی در بهبود وضعیت امنیتی افغانستان ایفا کرد. اقدامات وی نه تنها به ثبات داخلی افغانستان کمک کرد، بلکه امنیت مرزهای ایران و زندگی مردم منطقه را نیز ارتقا داد و نشان داد، سیاستهای هوشمندانه منطقهای میتواند همزمان امنیت و ثبات را در کشورهای همسایه تضمین کند.
فرا رسیدن ایام سالگرد شهادت سردار قاسم سلیمانی، فرصتی است برای بازخوانی نقش برجسته وی در تحولات امنیتی و نظامی منطقه، بهویژه تأثیر مثبت و سازنده وی بر وضعیت افغانستان و تعاملات ایران با بازیگران مختلف در این کشور. حضور وی در ساختار نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دامنه نفوذش در سیاستهای منطقهای ایران، اثرات قابل توجهی بر امنیت و ثبات افغانستان برجای گذاشته است و میراث او همچنان در مناطق مختلف این کشور قابل مشاهده است.
از نگاه تاریخی، سردار سلیمانی نه تنها یک فرمانده نظامی برجسته، بلکه استراتژیستی با درک عمیق از پیچیدگیهای منطقه بود. وی سیاست خارجی ایران را با محوریت مقابله با گروههای تکفیری و مدیریت حضور نیروهای خارجی شکل داد. این رویکرد فراتر از مرزهای عراق و سوریه، به افغانستان نیز کشیده شد؛ جایی که ایران سالهاست در تحولات سیاسی و امنیتی آن حضوری فعال دارد. حضور وی در افغانستان، بهویژه در دهه ۱۳۷۰/۱۹۹۰ میلادی، عمدتاً از طریق پشتیبانی از جبهههای مقاومت علیه گروههای افراطی مرتبط با القاعده بوده است.
وی با تأمین تجهیزات و هماهنگیهای نظامی، به حمایت از جبهه متحد و نیروهای مقاومت مردمی پرداخت و توان آنها را برای مقابله با جریانهای افراطی تقویت کرد. این اقدامات موجب تثبیت امنیت نسبی در مناطق حساس مرزی و حفظ جان مردم شد.
در سطح منطقهای، سلیمانی بهعنوان یکی از معماران محور مقاومت، سیاستی را دنبال میکرد که امنیت داخلی ایران را با ثبات کشورهای همسایه پیوند میداد. تلاش میکرد شبکهای از گروههای همسو بسازد تا تهدیدات مشترک کنترل و مدیریت شوند. این استراتژی باعث شد افغانستان به یکی از عرصههای مهم امنیتی برای ایران تبدیل شود و نقاط آسیبپذیر آن با حمایت هوشمند وی امنتر گردند. این شهید بزرگ با ایجاد هستههایی، شرایطی فراهم کرد که مناطق مرزی و حیاتی افغانستان در برابر بحرانها مقاوم بمانند و مانع از تسلط کامل گروههای افراطی بر همه مناطق شود.
یکی از آثار مثبت این سیاست، تغییر تعادل قدرت میان گروههای نظامی و سیاسی در افغانستان بود. حمایتهای عملی و لجستیکی از نیروهای مردمی، به آنها امکان داد در برابر جریانهای افراطی ایستادگی کنند و ثبات نسبی در برخی مناطق ایجاد شود. به علاوه، سلیمانی با تقویت دیپلماسی محلی و همکاری با رهبران قومی و مذهبی، زمینه اعتماد و تعامل میان گروهها را فراهم کرد و تنشهای داخلی را کاهش داد. چنین اقداماتی باعث شد تا افغانستان در دورههای بحرانی مسیر ثبات نسبی را حفظ کند و از وقوع ناامنیهای گسترده جلوگیری شود.
نقش سازنده وی تنها محدود به حوزه نظامی نبود؛ بلکه اثرات مثبت آن در حوزه امنیت اجتماعی و مرزی نیز مشهود است. از جمله پشتیبانی از شبکههای مشروع و جلوگیری از نفوذ گروههای تکفیری، باعث شد مرزهای شرقی ایران و مناطق مرزی افغانستان امنتر شوند و مردم در این مناطق از خطرات کمتری برخوردار باشند. این حضور و هدایت هوشمندانه، حس امنیت و اعتماد در میان جوامع محلی ایجاد کرد و نشان داد که نقش یک فرمانده بزرگ میتواند فراتر از جبهه جنگ، بر ثبات و زندگی مردم تأثیرگذار باشد.
پس از شهادت سردار سلیمانی در سال ۲۰۲۰، استمرار شبکهها و اثرات مثبت آن، نشانهای از ماندگاری میراث این شهید در افغانستان است. توانایی گروههای محلی در حفظ امنیت، هماهنگی با نیروهای منطقهای و جلوگیری از بحرانهای گسترده، نشاندهنده اثرگذاری بلندمدت سیاستها و حضور وی در این کشور است.
در مجموع، سردار قاسم سلیمانی با تمرکز بر حمایت هوشمند از نیروهای محلی، تقویت دیپلماسی منطقهای و مدیریت تهدیدات افراطی، نقش مهم و مثبتی در بهبود وضعیت امنیتی افغانستان ایفا کرد. اقدامات وی نه تنها به ثبات داخلی افغانستان کمک کرد، بلکه امنیت مرزهای ایران و زندگی مردم منطقه را نیز ارتقا داد و نشان داد سیاستهای هوشمندانه منطقهای میتواند همزمان امنیت و ثبات را در کشورهای همسایه تضمین کند.
حضور این شهید، به نوعی افغانستان و ایران را در شبکهای از امنیت و ثبات پیوند زد و جایگاه وی را بهعنوان پلی مؤثر میان این دو کشور تثبیت کرد.
واحد بین الملل – خبرگزاری دید