خبرگزاری دید: وزارت دفاع عراق در ۱۷ جنوری اعلام کرد که نیروهای آمریکایی و ائتلاف بینالمللی پایگاه هوایی عینالاسد در ولایت انبار را ترک کرده و کنترل کامل آن را به ارتش عراق سپردهاند. این اقدام بخشی از توافق بغداد و واشنگتن برای کاهش حضور نظامی آمریکا در عراق است؛ توافقی که با استناد به کاهش تهدید داعش و تأکید دولت عراق بر ضرورت مدیریت امنیت ملی توسط نیروهای داخلی شکل گرفت.
اما این خروج در شرایطی انجام شد که فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (CENTCOM) از آغاز مأموریتی جدید برای انتقال زندانیان داعش از شمالشرق سوریه به عراق خبر داده است. طی روزهای ۲۱ و ۲۲ جنوری حدود ۱۵۰ زندانی از بازداشتگاههای تحت کنترل نیروهای قسد در حسکه به عراق منتقل شدهاند و انتظار میرود شمار این انتقالها به حدود ۷ هزار نفر برسد. نکته مهم آن است که ابتدا سنتکام این عملیات را رسانهای کرد و سپس دولت عراق آن را تأیید نمود؛ موضوعی که پرسشهایی درباره میزان هماهنگی و احترام به حاکمیت عراق ایجاد کرده است.
با وجود این، بغداد اعلام کرده که پذیرش این زندانیان را اقدامی در جهت امنیت ملی میداند. دولت عراق تأکید کرده که تحولات ناگهانی امنیتی در شمالشرق سوریه و احتمال تکرار فرار گسترده زندانیان ـ مشابه حادثه زندان الشدادی ـ ضرورت انتقال آنها به خاک عراق را افزایش داده است. در همین حال، اظهارات مارکو روبیو مبنی بر این که این روند بر اساس طرح دولت عراق انجام شده، فرضیه تلاش برخی سیاستمداران عراقی برای جلب رضایت واشنگتن را تقویت میکند.
با این حال، نگرانی اصلی به ظرفیت و توانایی عراق برای مدیریت چنین حجم عظیمی از زندانیان بازمیگردد. اگر روند رسیدگی قضایی با تأخیر یا اختلال مواجه شود، این افراد میتوانند به تهدیدی جدی برای امنیت داخلی تبدیل شوند. افزون بر این، زیرساختهای زندانهای عراق نیز با چالشی سنگین روبهرو خواهد شد.
همزمانی خروج نیروهای آمریکایی با ورود هزاران زندانی داعش، برای بسیاری یادآور تجربه سال ۲۰۱۲ است؛ زمانی که خروج نیروهای آمریکا در دوره نوری المالکی، طی دو سال، به بازگشت فعالیتهای تروریستی و ظهور داعش انجامید. از این منظر، نمیتوان احتمال شکلگیری سناریویی مشابه را نادیده گرفت؛ سناریویی که در آن دولت بغداد و گروههای مقاومت عراقی با یک بحران امنیتی داخلی گسترده مواجه شوند، بهویژه در شرایطی که احتمال افزایش تنش یا اقدام نظامی علیه ایران ـ بهعنوان ضلع دیگر محور مقاومت ـ نیز مطرح است.
واحد بین الملل – خبرگزاری دید