خبرگزاری دید: جنگ میان ایران و آمریکا میتواند به یک بحران فرسایشی تبدیل شود که تنها بر کشورهای درگیر بلکه بر امنیت جهانی نیز تأثیر خواهد گذاشت. ایران با استفاده از گروههای مقاومت و حمایت گستردهای که از اقشار شیعه در کشورهای مختلف دارد، میتواند به سرعت جنگ را به درگیری طولانیمدت تبدیل کند.
در شرایط کنونی، جنگ میان ایران و آمریکا یکی از موضوعات داغ در عرصه سیاست جهانی است. با توجه به پیچیدگیهای سیاسی، نظامی و اقتصادی منطقه، احتمال وقوع یک جنگ فرسایشی که به سرعت از یک درگیری محدود به یک بحران منطقهای و جهانی تبدیل شود، به شدت محتمل است. ایران نه تنها توانمندیهای نظامی قدرتمندی دارد، بلکه به شبکهای از متحدان منطقهای و جهانی نیز دسترسی دارد که میتوانند جنگ را به درگیری طولانیمدت تبدیل کنند. در چنین شرایطی، آمریکا و اسرائیل با چالشهای عظیمی روبهرو خواهند شد که هزینههای سنگینی در ابعاد مختلف به همراه خواهد داشت.
ایران و توانمندیهای نظامی و منطقهای
ایران به عنوان یکی از قدرتهای بزرگ منطقهای، با استفاده از استراتژیهای غیرمستقیم و ایجاد گروههای مقاومت، توانسته است نفوذ زیادی در خاورمیانه پیدا کند. یکی از مهمترین ویژگیهای استراتژی ایران این است که برای مقابله با تهدیدات خارجی از گروههای طرفدار در کشورهای مختلف استفاده میکند. این گروهها،که در عراق، سوریه، یمن و لبنان، افغانستان و پاکستان و … حضور دارند، قادرند به سرعت جنگ را به یک درگیری فرسایشی و پراکنده تبدیل کنند.
ایران تنها به نیروهای نظامی خود تکیه ندارد، بلکه از شبکهای گسترده از گروههای مقاومت در کشورهای مختلف نیز بهره میبرد. این گروههای مقاومت، میتوانند در صورت شروع جنگ، به سرعت وارد عمل شوند. در عراق، گروههایی مانند حشد الشعبی که ارتباط نزدیکی با ایران دارند، میتوانند در برابر هرگونه تهدید خارجی به سرعت وارد جنگ شوند. در لبنان، حزبالله که به شدت از ایران حمایت میکند، در صورت وقوع جنگ، احتمالاً وارد درگیریهای نظامی خواهد شد.
در یمن نیز گروه حوثیها که از حمایتهای ایران برخوردارند، قادر خواهند بود با استفاده از حملات موشکی و پهپادی، اهداف آمریکایی در منطقه را تهدید کنند. علاوه بر این، در افغانستان و پاکستان و حتی افریقا نیز گروههای مقاومت که به نوعی از ایران حمایت میکنند، میتوانند وارد عمل شوند و جنگ را گسترش دهند. این گروهها، با توجه به ویژگیهای جغرافیایی و استراتژیک خود، میتوانند به یک چالش جدی برای نیروهای آمریکایی تبدیل شوند.
حمایت از ایران محدود به گروههای مقاومت نیست. بسیاری از شیعیان در کشورهای مختلف به دلیل روابط مذهبی و فرهنگی، تمایل دارند از ایران حمایت کنند. این حمایتها به ویژه در کشورهای با جمعیت شیعه بالا، مانند عراق، لبنان، بحرین و یمن و برخی دیگر از کشورها بسیار پررنگ است. در صورتی که جنگ با ایران آغاز شود، این اقشار میتوانند به عنوان یک نیروی مردمی وارد میدان شوند و در کنار گروههای مقاومت، فشارهای زیادی به آمریکا وارد کنند.
کشورهای منطقهای و تأثیر آنها در جنگ
بر اساس احتمالات در صورتی که جنگ گسترده در خاورمیانه شکل بگیرد، کشورهای منطقهای نیز در صورت شروع جنگ میتوانند نقش مهمی ایفا کنند. عربستان سعودی و امارات متحده عربی که همپیمانان آمریکا در خاورمیانه هستند امکان دارد که تاحدودی به صف مقابل ایران بپیوندند از سوی دیگر، کشورهایی مانند ترکیه که روابط پیچیدهای با ایران دارند، ممکن است سیاستهای محتاطانه اتخاذ کنند، اما در نهایت به دلیل منافع استراتژیک و امنیتی ممکن است به یکی از دو جبهه متمایل شوند.
کشورهایی مانند قطر و عمان که روابط نزدیکی با ایران دارند، احتمالاً سعی خواهند کرد که در این جنگ بیطرف بمانند، اما فشارهای منطقهای ممکن است آنها را به سمت اتخاذ مواضع خاصی سوق دهد. در نهایت، کشورهایی مانند عراق و حتی سوریه با توجه به تغییرات سیاسی اخیر، ممکن است نتوانند به طور کامل به حمایت از ایران ادامه دهند.
هزینههای جنگ فرسایشی برای آمریکا و اسرائیل
هزینههای نظامی و انسانی
جنگ فرسایشی نه تنها هزینههای سنگینی از نظر انسانی به همراه خواهد داشت، بلکه فشارهای زیادی را به منابع نظامی و مالی آمریکا وارد میکند. در چنین جنگی، ایالات متحده باید به طور مداوم درگیر عملیاتهای نظامی در سطح منطقهای باشد و این امر باعث افزایش تلفات نظامی و انسانی خواهد شد. این فشارها میتوانند به نارضایتی عمومی و افزایش هزینههای سیاسی در داخل آمریکا منجر شوند.
بحران اقتصادی و انرژی جهانی
اگر جنگ به سمت تعطیلی تنگه هرمز برود، که مسیر حیاتی انتقال نفت جهانی است، بازار جهانی انرژی با بحرانهای جدی مواجه خواهد شد. مسدود شدن این تنگه میتواند به افزایش قیمت نفت و بحرانهای اقتصادی در کشورهای مصرفکننده انرژی، به ویژه آمریکا، منجر شود. همچنین، جنگ میتواند تأثیرات منفی زیادی بر بازارهای جهانی، تجارت و تولیدات صنعتی بگذارد و موجب افزایش هزینهها برای ایالات متحده و متحدانش شود.
افزایش فشارهای دیپلماتیک و جهانی
جنگ با ایران میتواند موجی از فشارهای دیپلماتیک علیه آمریکا و اسرائیل به همراه داشته باشد. بسیاری از کشورهای منطقه و جهان ممکن است این جنگ را به چشم یک بحران انسانی و جهانی ببینند و از آمریکا و اسرائیل بخواهند که فوراً به درگیری پایان دهند. این فشارهای بینالمللی میتواند در نهایت بر تصمیمات سیاسی آمریکا تاثیرگذار باشد و مذاکرات صلح و حل بحران را پیچیدهتر سازد.
در نهایت، جنگ میان ایران و آمریکا میتواند به یک بحران فرسایشی تبدیل شود که تنها بر کشورهای درگیر بلکه بر امنیت جهانی نیز تأثیر خواهد گذاشت. ایران با استفاده از گروههای مقاومت و حمایت گستردهای که از اقشار شیعه در کشورهای مختلف دارد، میتواند به سرعت جنگ را به درگیری طولانیمدت تبدیل کند. آمریکا و اسرائیل در چنین جنگی با هزینههای سنگینی مواجه خواهند شد که شامل تلفات نظامی، بحران اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک جهانی است. از این رو، بهترین راه برای جلوگیری از گسترش بحران، تلاشهای دیپلماتیک و کاهش تنشهاست. هرگونه تشدید جنگ میتواند به یک بحران جهانی تبدیل شود که برای هیچکدام از طرفین هزینهای نخواهد داشت.
نویسنده: سید باقر واعظی-خبرگزاری دید