خبرگزاری دید: بهگفته «پپه اسکوبار» روزنامهنگار معروف، ایران امروز به یکی از گرههای مرکزی ژئوپلیتیکی در نظم در حال ظهور چندقطبی تبدیل شده است؛ جایگاهی که نهتنها در معادلات منطقهای، بلکه در طراحی کلان قدرتهای بزرگ نیز اهمیت یافته است. از نگاه او، تهران ستون کلیدی ابتکار «کمربند و جاده» چین (BRI) عضو اثرگذار گروه بریکس و همچنین بازیگری مهم در سازمان همکاری شانگهای بهشمار میرود.
در همین چارچوب، روابط تهران و پکن از سطح همکاریهای اقتصادی عبور کرده و به سمت یک شراکت راهبردی چندلایه در حال حرکت است؛ شراکتی که حوزههای حساس امنیتی، نظامی و اطلاعاتی را نیز در بر میگیرد و بهتدریج در حال تعمیق و نهادینهشدن است.
گزارشها نشان میدهد داراییهای پیشرفته نیروی دریایی چین، از جمله ناوشکنهای Type 055 و Type 052D، در خلیج عمان مأموریت اسکورت کشتی تحقیقاتی «Ocean No. 1» را بر عهده داشتهاند. این شناور که بهطور رسمی برای تحقیقات اعماق دریا طراحی شده، به سامانههای پیشرفته حسگر و تصویربرداری مجهز است. اسکوبار معتقد است چنین پلتفرمهایی، علاوه بر مأموریتهای اقیانوسشناسی، توان بالقوه رهگیری انتشار امواج الکترونیکی، سیگنالهای راداری و ارتباطات را نیز دارند و میتوانند سطحی از آگاهی راهبردی فراتر از مأموریتهای علمی صرف فراهم کنند.
همزمان، گزارشها حاکی از آن است که ایران سرمایهگذاری خود را در حوزه C4ISR (فرماندهی، کنترل، ارتباطات، کمپیوتر، اطلاعات، نظارت و شناسایی) افزایش داده و فناوریهای بیشتری از چین را در سامانههای دفاعی خود ادغام کرده است. این روند شامل اتکای فزاینده به شبکه ناوبری ماهوارهای «بیدو» چین و همچنین خرید و بهکارگیری سامانههای پیشرفته راداری است. چنین سطحی از یکپارچگی فناوری میتواند توان هشدار زودهنگام را تقویت کند، دقت هدفگیری سامانههای موشکی را افزایش دهد و آگاهی لحظهای از میدان نبرد را به شکل معناداری ارتقا بخشد.
از منظر پکن، منطق این همکاری روشن است: ایران یکی از تأمینکنندگان مهم انرژی برای چین و حلقهای کلیدی در شبکه کمربند و جاده در غرب آسیا است. در نتیجه، ثبات و امنیت تهران با منافع راهبردی و امنیت ملی چین همراستا تلقی میشود.
در مجموع، تعمیق هماهنگی راهبردی میان چین، ایران و روسیه در حوزههای اقتصادی، ادغام فناوریهای پیشرفته و همکاریهای امنیتی، بهصورت فعال در حال بازتعریف موازنه قدرت و تغییر شکل معماری راهبردی غرب آسیا است؛ روندی که میتواند پیامدهای بلندمدتی برای نظم منطقهای و جهانی به همراه داشته باشد.
واحد بینالملل – خبرگزاری دید