خبرگزاری دید: مقالهای از ری دالیو (Ray Dalio) اقتصاددان و نویسنده آمریکایی، با عنوان «همهچیز به این بستگی دارد که چه کسی کنترل تنگه هرمز را در دست بگیرد: نبرد نهایی» تحلیلی استراتژیک از پیامدهای ژئوپلیتیک و اقتصادی جنگ جاری میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران ارائه داده است. دالیو در این نوشته تأکید کرده که نقطه تعیینکننده این تقابل نه در میدانهای نبرد، بلکه در کنترل تنگه هرمز است؛ آبراهی که بخش قابل توجهی از نفت جهان از آن عبور میکند و نقش حیاتی در موازنه قدرت جهانی دارد.
خلاصه نکات کلیدی این مقاله به شرح زیر است
تنگه هرمز به عنوان نقطه تعیینکننده
دالیو معتقد است که نتیجه نهایی تقابل فعلی، نه در میدانهای نبرد زمینی، بلکه در کنترل تنگه هرمز مشخص میشود. او تأکید کرده که اگر ایران بتواند کنترل خود را بر این آبراه (که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند) حفظ کند یا حتی از آن به عنوان ابزار چانهزنی استفاده کند، ایالات متحده عملاً بازنده این جنگ تلقی خواهد شد.
۲. شباهت تاریخی با «بحران سوئز»
دالیو این موقعیت را با بحران کانال سوئز در سال ۱۹۵۶ مقایسه کرده است. در آن زمان، شکست بریتانیا در حفظ کنترل کانال سوئز، نقطه پایانی بر امپراتوری جهانی بریتانیا و دوران استعمار آن بود. او هشدار داده که شکست آمریکا در بازپسگیری یا تضمین امنیت کامل تنگه هرمز میتواند به معنای پایان هژمونی (سلطه) جهانی آمریکا باشد.
۳. پیامدهای اقتصادی و نظم نوین جهانی
تضعیف دالر: دالیو اشاره کرده که ایران اعلام کرده است تانکرهایی که با یوان چین معامله کنند، اجازه عبور خواهند داشت. این اقدام ضربه مستقیمی به سیستم «پترودالر» و توانایی استقراض آمریکا در سطح جهانی میزند.
جریان سرمایه: تاریخ نشان داده که در چنین لحظات حساسی، سرمایه و متحدان به سرعت از سمت بازنده به سمت برنده حرکت میکنند. شکست در هرمز میتواند منجر به فرار سرمایه از بازار بدهی و ارز آمریکا شود.
۴. چالشهای داخلی آمریکا
او به این نکته اشاره کرده که سیاستهای ضدجنگ داخلی و نزدیکی به انتخابات میاندورهای، توانایی دولت ترامپ (یا هر دولتی در آمریکا) را برای تحمل هزینههای انسانی و مالی یک جنگ تمامعیار محدود میکند. این عدم تمایل به پرداخت هزینه، بزرگترین نقطه ضعف آمریکا در این «نبرد نهایی» است.
۵. نقش چین و روسیه
دالیو معتقد است در حالی که ایران در خط مقدم این تقابل است، ذینفع نهایی این تضعیف قدرت آمریکا، چین خواهد بود. او این درگیری را بخشی از یک الگوی بزرگتر ۵۰۰ ساله میداند که در آن قدرتهای در حال ظهور، قدرتهای مسلط را در مسیرهای تجاری کلیدی به چالش میکشند.
نتیجهگیری دالیو
اگر ایالات متحده نتواند عبور آزادانه و بدون قید و شرط از تنگه هرمز را تضمین کند، این اتفاق به عنوان یک شکست تاریخی ثبت خواهد شد که نهتنها بر قیمت انرژی، بلکه بر کل ساختار قدرت جهانی، اتحادهای نظامی و بازارهای مالی (بهویژه طلا و ارز) تأثیری بازگشتناپذیر خواهد داشت.