چرا پاکستان به مرکز دیپلماسی جنگ ایران و آمریکا تبدیل شد؟
خبرگزاری دید: اسلامآباد و انقره، بهعنوان دو همسایه مهم ایران، بیشترین آسیب را از ادامه جنگ خواهند دید؛ از تهدیدهای امنیتی و فشارهای اقتصادی گرفته تا موج احتمالی پناهجویان. برای پاکستان، تلاش برای توقف جنگ، نه یک انتخاب سیاسی، بلکه ضرورتی برای حفظ ثبات داخلی است. همین ضرورت باعث شده این کشور با سرعت و جدیت وارد میدان شود.
در حالی که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد هفته چهارم شده، نام پاکستان بیش از هر زمان دیگری در مرکز تحرکات دیپلماتیک دیده میشود. اسلامآباد به شکلی ناگهانی اما حسابشده به نقطه اتصال پیامها و میانجیگری میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است. پاکستان از معدود بازیگرانی است که همزمان روابط فعال، امنیتی و دیپلماتیک با ایران و آمریکا دارد.
به گفته مایکل کوگلمن، تحلیلگر ارشد آمریکایی، دولت ترامپ علاقه ویژهای به همکاری با پاکستان نشان داده و حتی شخص رئیسجمهور معتقد است ارتش پاکستان شناختی عمیق و عملیاتی از ایران دارد؛ شناختی که میتواند در شرایط فعلی به یک ابزار میانجیگری مؤثر تبدیل شود.
در پشت صحنه این تحرکات، نقش عربستان سعودی نیز قابل چشمپوشی نیست. ولی نصر، پژوهشگر برجسته روابط بینالملل، تأکید کرده که اسلامآباد بدون چراغ سبز ریاض وارد چنین میدان حساسی نشده است. روابط راهبردی و دیرینه میان پاکستان و عربستان باعث شده هر اقدام دیپلماتیک اسلامآباد در سطح منطقه، بخشی از یک هماهنگی گستردهتر با ریاض باشد؛ این یعنی میانجیگری پاکستان نه یک حرکت انفرادی، بلکه بخشی از معماری دیپلماتیک اعراب حوزه خلیج فارس است.
در کنار این عوامل، نگرانیهای امنیتی پاکستان نیز نقش مهمی دارد. اسلامآباد و انقره، بهعنوان دو همسایه مهم ایران، بیشترین آسیب را از ادامه جنگ خواهند دید؛ از تهدیدهای امنیتی و فشارهای اقتصادی گرفته تا موج احتمالی پناهجویان. برای پاکستان، تلاش برای توقف جنگ، نه یک انتخاب سیاسی، بلکه ضرورتی برای حفظ ثبات داخلی است. همین ضرورت باعث شده این کشور با سرعت و جدیت وارد میدان شود.
در این میان، یک مثلث دیپلماتیک نیز شکل گرفته است: پاکستان و ترکیه مسوولیت انتقال پیامها به تهران را بر عهده دارند، در حالی که مصر به دلیل روابط مستقیم با اسرائیل، کانالی حیاتی برای انتقال پیامهایی است که دیگران قادر به رساندن آن نیستند. این تقسیم کار، شبکهای چندلایه از میانجیگری ایجاد کرده که در غیاب کانالهای مستقیم میان تهران و واشنگتن، اهمیت ویژهای پیدا کرده است.
اما چرا اکنون؟
جنگ به مرحلهای رسیده که هزینههای نظامی و سیاسی برای همه طرفها، بهویژه آمریکا و اسرائیل، افزایش یافته است. از سوی دیگر، محدودیتهای سیاسی اجازه مذاکره مستقیم میان ترامپ و تهران را نمیدهد و همین خلأ، نقش یک میانجی سوم را ضروری کرده است. تحرکات آشکار دیپلماتیک اسلامآباد نیز بهقدری محسوس بوده که توجه رسانهها و نهادهای بینالمللی را به خود جلب کرده است.
در مجموع، پاکستان در حال تثبیت جایگاه خود بهعنوان «متعادلکننده منطقه» است. اسلامآباد بهخوبی میداند که در دوره بسته شدن کانالهای مستقیم، کشورهایی با روابط چندجانبه و انعطافپذیر، نقش تعیینکنندهای خواهند داشت. این بحران فرصتی است تا پاکستان جایگاه منطقهای و جهانی خود را بازتعریف کند و به یکی از بازیگران اصلی دیپلماسی بحران تبدیل شود.
واحد بینالملل- خبرگزاری دید