خبرگزاری دید: بامداد پنجشنبه، دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، در سخنانی پراکنده، مجموعهای از مواضع آشفته و متناقض را درباره ناتو، ایران، اسرائیل و حتی معاون خود مطرح کرد.
ترامپ در ابتدا با انتقاد از عملکرد ناتو گفت: «ما تریلیونها دالر برای ناتو هزینه میکنیم، و وقتی به آنها نیاز داریم، که البته هرگز [نیازی] نداریم، آنها به ما کمک نمیکنند». او متحدان ناتو را «یک ببر کاغذی» توصیف کرد.
رئیسجمهور آمریکا سپس مدعی شد: «اکنون به من پادشاه میگویند، باور میکنید؟ من آنچنان پادشاهی هستم که نمیتوانم ساخت یک سالن رقص را تأیید کنم! اگر پادشاه بودم میتوانستم کارهای بیشتری انجام دهم».
او در ادامه با اشاره به جنگ تحمیلی علیه ایران گفت: «پیشبینی من این بود که جنگ ۳ روزه تمام میشود! فقط باید چند ضربه دیگر را تحمیل کنیم». ترامپ تأکید کرد که جنگ «تقریباً به پایان نزدیک شده است».
ترامپ همچنین با خطاب قرار دادن «جیمز دیوید ونس» معاون خود درباره روند توافق با ایران گفت: «اگر توافق نشود، ونس را سرزنش میکنم. اگر توافق بشود، اعتبار آن برای من است!»
او در بخش دیگری از سخنانش اظهار داشت: «اگر من نبودم، اسرائیل هم وجود نداشت… ما در واقع به طور تصادفی تغییر حکومت در ایران را تجربه کردیم».
ترامپ ایران را عامل افزایش قیمت سوخت دانست و گفت: «کشورهایی که از طریق تنگه هرمز نفت دریافت میکنند، باید نقش اصلی را در حفاظت از نفت ایفا کنند». او مدعی شد: «ایران ویران شده است، بخش عمده آن تمام شده است و آنچه باقی مانده است باید آسان باشد».
در پایان، رئیسجمهور آمریکا بار دیگر ایران را تهدید کرد و گفت: «اگر به توافق نرسیم، به تمام نیروگاههای ایران حمله خواهیم کرد». او افزود: «آمریکا از طریق تنگه هرمز نفت وارد نمیکند و در آینده نیز به آن متکی نخواهد بود».
دقایقی پس از پایان سخنرانی ترامپ، قیمت نفت با سرعت افزایش یافت و تحلیلگران آن را واکنشی مستقیم به لحن جنگی و تهدیدهای او علیه ایران ارزیابی کردند.
در عرصه سیاسی داخلی آمریکا نیز واکنشها به سخنرانی ترامپ، تند و انتقادی بود. چاک شومر، رهبر دموکراتها در سنای آمریکا، با انتقاد شدید از سخنان ترامپ گفت: «آیا تاکنون رئیسجمهوری سخنرانی جنگی به این اندازه آشفته، پراکنده و ضعیف ارائه داده است؟ اقدامات دونالد ترامپ در ایران بهعنوان یکی از بزرگترین اشتباهات سیاسی در تاریخ کشور ما ثبت خواهد شد».
او افزود: «ترامپ نتوانست اهداف را بهطور واضح مشخص کند، متحدان را از خود دور کرد و مشکلات اساسی معیشتی مردم آمریکا را نادیده گرفت.»
حکیم جفریز، رهبر اقلیت دموکراتها در مجلس نمایندگان آمریکا نیز خواستار توقف فوری اقدامات نظامی شد و گفت: «ترامپ باید همین حالا به جنگ بیپروای خود در خاورمیانه پایان دهد»
تحلیلگران معتقدند مجموعه این اظهارات، از حمله به ناتو و ادعای «پادشاهی» گرفته تا پیشبینی نادرست درباره جنگ و فرافکنی مسوولیت جنگ به معاون خود، در کنار واکنش منفی بازار نفت و انتقادهای تند رهبران دموکرات، تصویری از افزایش بیثباتی در سیاست خارجی آمریکا ترسیم میکند.
کارشناسان هشدار میدهند که تداوم این رویکرد میتواند هم روابط واشنگتن با متحدانش را تضعیف کند و هم تنشهای منطقهای را تشدید کند.
از نظر آنان سخنرانی تازه ترامپ هیچ چیز تازهای نداشت و بازتاب اضطراب و آشفتگی یک رییسجمهور شکستخورده بود.