خبرگزاری دید: موضعگیریهای جماعت اسلامی لبنان در قبال جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل، تصویری روشن از رویکرد محتاطانه و حسابشده این جریان ارائه میدهد؛ رویکردی که از یکسو بر محکومیت «تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی» تأکید دارد و از سوی دیگر، با پرهیز از ورود به محوربندیهای منطقهای، تلاش میکند جایگاه مستقل خود را در صحنه سیاسی لبنان حفظ کند.
در بیانیههای رسمی این جماعت، مسوولیت تشدید تنشها بهطور مستقیم متوجه واشنگتن و تلآویو دانسته شده و بر ضرورت جلوگیری از گسترش جنگ در منطقه تأکید میشود. با این حال، سکوت هدفمند نسبت به نقش ایران و حزبالله نشان میدهد که جماعت اسلامی میکوشد از هرگونه موضعگیری که ممکن است آن را در یکی از محورهای منطقهای قرار دهد، فاصله بگیرد.
محورهای اصلی مواضع جماعت اسلامی
در نخستین بیانیه منتشرشده در یکشنبه ۱ مارچ ۲۰۲۶، این جریان با اشاره به مشارکت مستقیم آمریکا در عملیات نظامی اخیر، این اقدام را «تشدیدی خطرناک» توصیف کرد که امنیت کل منطقه را تهدید میکند. جماعت اسلامی، دشمن صهیونیستی را مسوول اصلی شعلهور شدن جنگ دانست و تأکید کرد که حمایت نظامی آمریکا، دامنه تجاوز را گسترش داده است. این جریان هشدار داد که اتکا به قدرت نظامی نهتنها امنیت ایجاد نمیکند، بلکه بیثباتی بیشتری به همراه خواهد داشت.
در این بیانیه همچنین بر اصول ثابت جماعت اسلامی تأکید شد: حفظ حاکمیت کشورهای عربی، ضرورت همبستگی جهان عرب و اسلام در برابر تهدیدات مشترک و مسوولیت طرفهای آغازگر جنگ در توقف فوری آن.
حمله به مرکز جماعت اسلامی در صیدا
در بیانیه دوم، مربوط به سهشنبه ۳ مارچ ۲۰۲۶، جماعت اسلامی به حمله هوایی رژیم صهیونیستی به مرکز این جریان در شهر صیدا واکنش نشان داد. این حمله که بدون هشدار قبلی انجام شد، ساختمان مرکز را تخریب کرد، اما به دلیل تخلیه پیشین، تلفات جانی نداشت. جماعت اسلامی این اقدام را «جرم جنگی» خواند و اعلام کرد که چنین تجاوزهایی تنها بر پایبندی این جریان به آرمانهای خود و دفاع از سرزمین لبنان میافزاید.
تکذیب هدف قرار گرفتن دفاتر جماعت در بیروت
در واکنش به گزارشهایی درباره هدف قرار گرفتن یکی از دفاتر جماعت اسلامی در منطقه عایشه بکار بیروت، این جریان ضمن ابراز تعجب از «عجله برخی رسانهها» این خبر را تکذیب کرد. جماعت اسلامی از رسانهها خواست در انتشار اخبار مرتبط با جنگ، دقت و مسوولیتپذیری بیشتری داشته باشند و از انتشار اطلاعات تأییدنشده پرهیز کنند.
بیانیه جامع درباره تجاوز اسرائیل و پیامدهای آن
در بیانیه مفصل ۳۰ مارچ ۲۰۲۶، جماعت اسلامی تصویری گستردهتر از پیامدهای تجاوز اسرائیل به لبنان ارائه داد. این جریان با اشاره به حملات مداوم به غیرنظامیان، روستاها و زیرساختها، تأکید کرد که پیامدهای انسانی و اقتصادی این تجاوز، از جمله آوارگی گسترده و فشار بر ثبات داخلی، مسوولیت کاملش بر عهده رژیم صهیونیستی است.
جماعت اسلامی خواستار تعویق اختلافات داخلی و تقویت وحدت ملی در برابر تجاوز شد و از دولت لبنان خواست تحرکات دیپلماتیک و حقوقی خود را افزایش دهد. همچنین بر ضرورت تدوین برنامهای ملی برای مدیریت بحران آوارگان تأکید کرد تا این مساله به تهدیدی امنیتی یا اجتماعی تبدیل نشود.
این جریان همچنین حفظ صلح داخلی را «اولویت ملی» دانست و بر لزوم تقویت دولت، فعالسازی نهادهای رسمی و آغاز گفتوگویی ملی برای رسیدن به رویکردی جامع در مسائل حاکمیتی و امنیتی تأکید کرد. جماعت اسلامی از هر تلاش عربی یا بینالمللی برای کاهش تنش و توقف تجاوز استقبال نمود.
جمعبندی
مجموع این مواضع نشان میدهد که جماعت اسلامی لبنان در تلاش است میان محکومیت صریح تجاوز و حفظ فاصله از محورهای منطقهای توازن ایجاد کند. این رویکرد، هم بازتابدهنده حساسیتهای داخلی لبنان است و هم بیانگر تلاش این جریان برای حفظ جایگاه مستقل خود در معادلات پیچیده منطقه.