خبرگزاری دید: در نخستین ساعات بامداد چهارشنبه، همزمان با شلیک گسترده موشکهای ایران به سوی شهرهای مرکزی و جنوبی اسرائیل و انتشار گزارشهایی از انفجار در پایگاههای آمریکا و متحدانش در منطقه، دولت ایالات متحده با پذیرش طرح آتشبس دو هفتهای تهران، شکست در جنگ رمضان را پذیرفت.
این تصمیم موجی از واکنشهای سیاسی در آمریکا، اسرائیل و دیگر کشورها برانگیخته است؛ واکنشهایی که بسیاری از آنها این توافق را «چرخش بزرگ» در روند بحران و حتی «شکست استراتژیک» برای واشنگتن توصیف کردهاند.
در نخستین ساعات بامداد چهارشنبه، منابع اسرائیلی و رسانههای منطقه از به صدا درآمدن آژیرهای خطر در بئرالسبع، دیمونا، عراد، تلآویو و مرکز اسرائیل خبر دادند. جبهه داخلی اسرائیل اعلام کرد که شلیک موشک از ایران به سمت مناطق مرکزی رصد شده و صدای انفجارهایی در اورشلیم و تلآویو شنیده شده است. رادیو اسرائیل نیز از «انفجارهای شدید» در چندین نقطه خبر داد.
همزمان، منابع عربی از لرزش پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان بر اثر انفجارها گزارش دادند و رسانههای منطقهای اعلام کردند که منافع آمریکا در عربستان، امارات، بحرین و کویت هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفته است.
در سطح سیاسی، موجی از واکنشها در آمریکا شکل گرفت. چاک شومر از «عقبنشینی ترامپ» سخن گفت و الکساندریا اوکازیو-کورتز خواستار استیضاح رئیسجمهور شد. آدام کینزینگر، نماینده سابق کنگره، توافق احتمالی را «بزرگترین تحقیر تاریخ آمریکا» توصیف کرد. تحلیلگران آمریکایی نیز در رسانهها تأکید کردند که برنامه هستهای ایران در همان نقطه آغاز جنگ باقی مانده و واشنگتن امتیازات بزرگی داده است.
در همین حال، آسوشیتدپرس گزارش داد که ایران و عمان طبق ترتیبات آتشبس پیشنهادی قصد دارند از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز عوارض دریافتی داشته باشند؛ موضوعی که بهگفته برخی تحلیلگران، نشانهای از پذیرش نقش ایران در مدیریت تنگه است. رسانههای اسرائیلی نیز نوشتند: «ایرانیها هر کاری خواستند با دولت ترامپ کردند و این توافق یک پیروزی بزرگ برای تهران است.»
در ادامه، یک مقام آمریکایی به الجزیره اعلام کرد که تمامی عملیاتهای نظامی علیه ایران متوقف شده است. کاخ سفید اما مدعی شد عملیات «خشم حماسی» به اهداف تعیینشده رسیده است. با این حال، مقاومت اسلامی عراق نیز اعلام کرد که همزمان با عقبنشینی آمریکا، عملیاتهای خود را برای دو هفته متوقف میکند.
بنیامین نتانیاهو ضمن حمایت از تعلیق حملات آمریکا، تأکید کرد که آتشبس شامل لبنان نمیشود. نخستوزیر استرالیا و وزارت خارجه اندونزیا نیز از تلاشهای دیپلماتیک برای بازگشایی تنگه هرمز استقبال کردند.
در سطح رسانهای، نسخه فارسی طرح آتشبس که شامل عبارت «پذیرش غنیسازی» بود، توجهها را جلب کرد؛ عبارتی که بهگفته آسوشیتدپرس در نسخه انگلیسی وجود نداشت. رسانههای پاکستانی نیز نوشتند: «ترامپ در نهایت تسلیم ایران شد.»
در آمریکا، ریچارد استنگل، دیپلمات سابق، تأکید کرد که ترامپ حتی نتوانسته تضمینهای دولت اوباما را از ایران بگیرد. هری سیسون، فعال سیاسی دموکرات، توافق را «وحشتناک» توصیف کرد و پرسید: «اگر ایران کنترل تنگه را میگیرد، تحریمها لغو میشود و برنامه هستهای و موشکیاش را حفظ میکند، پس هدف از جنگ چه بود؟»
در سطح جهانی، نخستوزیر مالزی طرح ۱۰ مادهای تهران را «نویدبخش صلح و ثبات» دانست و یک استاد دانشگاه شیکاگو این توافق را «بزرگترین شکست آمریکا از زمان ویتنام» و نشانه «ظهور ایران بهعنوان قدرت جهانی» توصیف کرد.
در نهایت، دونالد ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی خود، روز توافق را «روز بزرگ برای صلح جهانی» خواند و گفت آمریکا قصد دارد در «مدیریت ترافیک کشتیرانی در تنگه هرمز» مشارکت کند. او افزود: «پولهای کلانی خلق خواهد شد و ایران میتواند فرآیند بازسازی را آغاز کند.»
با انتشار این مواضع و توقف رسمی عملیاتهای نظامی، بسیاری از رسانههای اسرائیلی و آمریکایی این تحولات را خروج واشنگتن و تلآویو از جنگ با توافقی که ماهیتاً یک عقبنشینی استراتژیک محسوب میشود، توصیف کردند.