خبرگزاری دید: تحلیل تازه فارنافرز نشان میدهد که در پی تحولات ساختاری در روابط واشنگتن و پکن، چین اکنون نفوذی بیسابقه بر نحوه اجرای تدابیر امنیت ملی آمریکا پیدا کرده است؛ وضعیتی که نتیجه جنگ تجاری ۲۰۲۵، تغییر رویکرد دیپلماتیک دولت ترامپ و امتیازاتی است که واشنگتن ناخواسته در مذاکرات اخیر واگذار کرده است.
تحولات اخیر در روابط ایالات متحده و چین نشان میدهد که مهمترین رابطه دوجانبه جهان وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن پکن توانسته کنترل بیشتری بر نحوه اجرای سیاستهای امنیتی آمریکا به دست آورد. بهگفته فارنافرز، چین اکنون در موقعیتی قرار گرفته که میتواند بر اجرای کنترلهای صادراتی آمریکا و حتی دامنه آنها تأثیر بگذارد؛ موضوعی که تا چند سال پیش غیرقابل تصور بود.
پیامدهای جنگ تجاری ۲۰۲۵
در اوج تنشهای تجاری سال ۲۰۲۵، استراتژیستهای چینی پیشبینی کردند که اختلالات اقتصادی ناشی از جنگ تجاری، هرچند به چین آسیب میزند، اما ضربه بزرگتری به آمریکا وارد خواهد کرد. این پیشبینی زمانی تأیید شد که پکن صادرات عناصر کمیاب خاکی و موادمعدنی حیاتی را متوقف و زنجیره تولید آمریکا را تهدید کرد. دولت ترامپ که با فشار صنایع داخلی روبهرو شده بود، بهسرعت به دنبال راه خروج از بحرانی رفت که خود آغاز کرده بود.
در نهایت، توافقی که در اکتوبر ۲۰۲۵ در نشست بوسان میان ترامپ و شی حاصل شد، نشان داد که چین توانسته امتیازات مهمی به دست آورد. واشنگتن در این توافق پذیرفت که برخی مقررات جدید کنترل صادرات را پس بگیرد و عملاً به پکن حق وتوی غیررسمی درباره نحوه اجرای تدابیر امنیت ملی آمریکا بدهد.
معاملهای که قواعد بازی را تغییر داد
طبق این توافق، آمریکا متعهد شد کنترلهای صادراتی جدیدی را که بهطور خاص نهادهای چینی را هدف قرار میدهد، اعمال نکند. این امتیاز به چین اجازه میدهد تا بر نحوه اجرای سیاستهای امنیتی آمریکا در حوزههایی که مستقیماً به چین مربوط نیست، اثر بگذارد. فارنافرز این وضعیت را «تغییری ساختاری» در روابط دو کشور توصیف کرده است.
تغییر نقشها در دیپلماسی
در گذشته، دیپلماتهای چینی بر نمادها و فضای مذاکرات تمرکز داشتند و آمریکاییها بر اهداف سیاسی مشخص، اما اکنون این نقشها معکوس شده است. دولت ترامپ برای نمایش روابط گرم با شی تلاش میکند، در حالی که پکن از این فضا برای کسب امتیازات واقعی، بهویژه در موضوع تایوان، استفاده میکند.
شکاف میان گفتار و عمل
با وجود پیامهای آشتیجویانه واشنگتن، فعالیت نظامی آمریکا در اطراف تایوان و دریای جنوبی چین همچنان ادامه دارد. این شکاف میان گفتار و عمل، خطر محاسبه اشتباه و تشدید ناخواسته تنشها را افزایش میدهد. بهویژه با افزایش اعتمادبهنفس پکن، احتمال رفتار جسورانهتر چین در منطقه هند ـ اقیانوس آرام بیشتر شده است.
در چنین شرایطی، آمریکا با انتخابی دشوار روبهرو است: یا عقبنشینی و پذیرش فرسایش نفوذ، یا بیتفاوتی و خطر تشدید تنشهای راهبردی.