خبرگزاری دید: ارتحال مرجع عالیقدر جهان تشیع، آیتاللهالعظمی محمد اسحاق فیاض، با واکنشهای گسترده در عراق، ایران، افغانستان و دیگر کشورهای اسلامی همراه شد؛ از اعلام سه روز عزای عمومی در عراق تا پیامهای تسلیت مراجع و رهبران دینی و سیاسی، همگی نشاندهنده جایگاه برجسته این فقیه بزرگ در جهان اسلام است.
ارتحال حضرت آیتاللهالعظمی محمد اسحاق فیاض، از مراجع برجسته حوزه علمیه نجف، موجی از واکنشهای رسمی، مردمی و بینالمللی را برانگیخت. این مرجع عالیقدر که دههها از ستونهای علمی و فقهی حوزه نجف بهشمار میرفت، در میان شیعیان عراق، ایران، افغانستان و دیگر کشورهای اسلامی جایگاهی ممتاز داشت.
سه روز عزای عمومی در عراق
دولت عراق با صدور بیانیهای رسمی، سه روز عزای عمومی اعلام کرد. رسانههای دولتی این اقدام را «تجلیل یکی از بزرگترین مراجع معاصر» توصیف کردند. پرچمها در نهادهای دولتی نیمهافراشته شد و مراسمهای سوگواری در نجف، کربلا و بغداد در حال برگزاری است.
پیام نخستوزیر عراق
نخستوزیر عراق در پیام خود، آیتالله فیاض را «فقیهی بزرگ، معلمی وارسته و ستون استوار حوزه نجف» خواند و ارتحال ایشان را «ضایعهای ملی و دینی» توصیف کرد.
واکنش مراجع و علمای نجف
آیتاللهالعظمی سید علی سیستانی در پیامی کمسابقه، این فقدان را «مصیبتی بزرگ برای حوزه نجف» دانست.
علمای برجسته نجف، از جمله اساتید درس خارج، در بیانیههایی جداگانه بر نقش ایشان در حفظ سنت علمی حوزه تأکید کردند.
حوزه نجف مراسمهای گستردهای در مسجد خضرا و دیگر مراکز علمی برگزار کرد.
بازتاب گسترده در ایران
دفتر رهبر انقلاب اسلامی با صدور پیامی، ارتحال آیتاللهالعظمی محمد اسحاق فیاض را تسلیت گفت. در این پیام، ایشان آیتالله فیاض را از استوانههای علمی حوزه نجف توصیف کرده و از «دههها تلاش علمی، تربیت شاگردان فراوان و نقش مؤثر در حفظ سنتهای فقهی نجف» تجلیل شده است.
در بخش دیگری از پیام آمده که «فقدان این مرجع بزرگ، ضایعهای برای جهان اسلام و حوزههای علمیه» است.
مراجع تقلید قم، از جمله آیات عظام شبیری زنجانی، نوری همدانی، مکارم شیرازی و جوادی آملی نیز در پیامهای جداگانه، آیتالله فیاض را «فقیهی کمنظیر، مدرس برجسته و عالمی ربانی» توصیف کردند.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در پیام تسلیتی، آیتالله فیاض را «از ارکان علمی حوزه نجف، فقیهی ژرفنگر و عالمی وارسته» توصیف کرد و افزود: «فقدان این مرجع بزرگ، ضایعهای برای جهان اسلام، بهویژه ملتهای ایران، عراق و افغانستان است.»
جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نیز این فقدان را «ضایعهای برای جهان اسلام» دانست و رسانههای رسمی ایران، از جمله صداوسیما، ویژهبرنامههایی درباره زندگی و آثار ایشان پخش کردند.
واکنشهای گسترده در افغانستان
آیتالله فیاض بهعنوان یکی از برجستهترین چهرههای علمی افغانستان، جایگاهی ویژه در میان مردم و علما داشت. و ارتحال ایشان از سوی نهادهای مختلف علمی و مذهبی کشور، «ضایعهای جبرانناپذیر برای افغانستان و جهان تشیع» خوانده شد و علمای افغانستان در بیانیههای متعدد، از نقش حمایتی و معنوی ایشان نسبت به مهاجران و طلاب افغانستانی به نیکی یاد کردند.
همچنین خبر ارتحال این مرجع تقلید برجسته و کمنظیر، توسط کاربران افغانستانی فضای مجازی، بازتاب گسترده و پردامنهای داشت.
بازتاب رسانهای
رسانههای رسمی و مذهبی ایران نیز این خبر را در صدر گزارشهای خود قرار دادند و از آیتالله فیاض بهعنوان «یکی از بزرگترین فقهای معاصر» یاد کردند.
واکنشهای بینالمللی
علمای برجسته پاکستان، هند، لبنان و بحرین، به مناسبت ارتحال آیتالله العظمی محمداسحاق فیاض، پیامهای تسلیت بسیاری صادر کردند.
مجمع جهانی اهل بیت (ع) در بیانیهای رسمی، آیتالله فیاض را «فقیهی ژرفنگر و مدافعی استوار از مکتب اهل بیت (ع)» معرفی کرد.
نهادهای علمی در اروپا و آمریک نیز در پیامهایی جداگانه، خدمات علمی ایشان را تجلیل کردند.
در پیامها و بیانیههای مختلف داخلی و خارجی، چند محور مشترک درباره شخصیت علمی ایشان برجسته بود: فقاهت عمیق و روش اجتهادی دقیق، دههها تدریس در سطوح عالی حوزه نجف، تربیت صدها شاگرد از کشورهای مختلف، زهد و تقوای کمنظیر، نقش مهم در تثبیت حوزه نجف پس از سقوط رژیم بعث، تألیف آثار مهم فقهی و اصولی که در حوزههای علمیه تدریس میشود.
️ جمعبندی
آیتاللهالعظمی محمد اسحاق فیاض در سال ۱۳۰۹ هجری شمسی در ولسوالی جاغوری ولایت غزنی افغانستان به دنیا آمد. او در کودکی به فراگیری قرآن و علوم دینی پرداخت و در دهسالگی همراه خانواده به نجف مهاجرت کرد؛ شهری که تا پایان عمر، مرکز فعالیت علمی و فقهی او باقی ماند.
آیتالله فیاض از برجستهترین شاگردان آیتاللهالعظمی خویی بود و پس از دههها تدریس دروس عالی فقه و اصول، بهعنوان یکی از مراجع بزرگ و اثرگذار حوزه نجف شناخته شد. تربیت صدها شاگرد، تألیف آثار مهم فقهی و اصولی و زهد و سادهزیستی کمنظیر، از او چهرهای ساخت که ارتحالش در سراسر جهان اسلام بهعنوان فقدان یکی از ستونهای استوار حوزه نجف احساس میشود.
واکنشهای گسترده و چندلایه به ارتحال آیتاللهالعظمی محمداسحاق فیاض نشان داد که او تنها یک مرجع تقلید نبود، بلکه شخصیتی فراملی، اثرگذار و مورد احترام در سراسر جهان اسلام بود.
اعلام سه روز عزای عمومی در عراق، پیامهای مراجع و رهبران سیاسی و بازتاب وسیع رسانهای، همگی گواهی بر جایگاه رفیع این عالم ربانی است.