چرخش فناوری به سوی دین؛ تلاش جهانی برای ساخت هوشمصنوعی اخلاقمحور
خبرگزاری دید: با افزایش نگرانیها درباره پیامدهای هوش مصنوعی و ناتوانی مقررات دولتی در همگامی با سرعت توسعه آن، شرکتهای فناوری در آمریکا و اروپا بهطور فزایندهای به رهبران مذهبی رجوع میکنند تا برای خلق چارچوبهای اخلاقی این فناوری از آموزههای دینی الهام بگیرند؛ تغییری کمسابقه در رویکرد سنتاً سکولار سیلیکونولی.
همزمان با گسترش نگرانیها نسبت به پیامدهای هوش مصنوعی و ادغام سریع آن در زندگی روزمره، شرکتهای فناوری در آمریکا و اروپا بهطور روزافزون به رهبران مذهبی مراجعه میکنند تا برای شکلدهی اخلاقی این فناوری، راهنمایی دریافت کنند؛ رویکردی که با سابقه شکگرایی سیلیکونولی نسبت به ادیان سازمانیافته در تضاد است.
در نخستین نشست «پیمان ایمان و هوش مصنوعی» که در نیویورک برگزار شد، نمایندگان شرکتهایی مانند آنتروپیک و اوپنایآی با رهبران ادیان مختلف دیدار کردند تا درباره راههای تزریق ارزشهای اخلاقی به سیستمهای هوش مصنوعی گفتوگو کنند. این نشست توسط «اتحاد بینالادیانی برای جوامع ایمنتر» ــ نهادی مستقر در ژنو و فعال در حوزه مقابله با افراطگرایی و قاچاق انسان ــ سازماندهی شده و قرار است نمونهای از سلسله نشستهایی در شهرهایی چون پکن، نایروبی و ابوظبی باشد.
بارونس جوآنا شیلدز، از چهرههای کلیدی این ابتکار و مدیر سابق در گوگل و فیسبوک، گفته که سرعت توسعه هوش مصنوعی از توان قانونگذاری دولتها پیشی گرفته و رهبران مذهبی با توجه به نقش تاریخی خود در هدایت اخلاقی جوامع، باید در این روند نقش داشته باشند. او تأکید کرده که «افرادی که این سیستمها را میسازند، قدرت و پیامدهای کار خود را درک میکنند و میخواهند آن را درست انجام دهند.»
در این نشست، نمایندگانی از ادیان مختلف ـ از هندوها و سیکها تا بهائیان، ارتدوکسهای یونانی و کلیسای مورمون ـ حضور داشتند. برخی گروهها پیشتر دستورالعملهای اخلاقی خود درباره هوش مصنوعی را منتشر کرده بودند. برای نمونه، کلیسای مورمون در راهنمای خود تأکید کرده که هوش مصنوعی «نمیتواند جایگزین الهام الهی» شود، اما میتواند ابزار آموزشی مفیدی باشد.
با این حال، ایجاد مجموعهای از اصول مشترک میان ادیان مختلف چالشبرانگیز است. خاخام دایانا گرسون گفته «جوامع مذهبی اولویتهای متفاوتی دارند» و رسیدن به یک چارچوب واحد آسان نخواهد بود.
در این میان، آنتروپیک بیش از دیگر شرکتها تلاش کرده تا از رهبران مذهبی برای تدوین «قانون اساسی کلود» کمک بگیرد؛ سندی که هدف آن این است که چتبات این شرکت «مانند فردی عمیقاً اخلاقمدار» رفتار کند. این تلاش پس از اختلاف این شرکت با پنتاگون بر سر استفاده نظامی از هوش مصنوعی شدت گرفت.
با وجود این، برخی کارشناسان نسبت به انگیزههای واقعی شرکتها تردید دارند. رومان چودری، مدیر سازمان Humane Intelligenceاین روند را «در بهترین حالت حواسپرتی و در بدترین حالت انحراف از مسائل اصلی» دانسته و هشدار داده که تمرکز بر «نسخه اخلاقی هوش مصنوعی» ممکن است بحثهای بنیادیتر درباره نقش و ضرورت این فناوری را به حاشیه ببرد.