خبرگزاری دید: در تازهترین گفتوگوی پروژه «بحران ایران» در مؤسسه آموزشی جهان عادلانه (Just World Educational) پروفسور جفری ساکس با انتقاد شدید از تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، این جنگ را فاقد منطق عقلانی توصیف کرده و هشدار داده که ادامه درگیریها میتواند پیامدهای اقتصادی، سیاسی و حقوقی گستردهای برای منطقه و جهان به همراه داشته باشد.
مؤسسه آموزشی جهان عادلانه به مدیریت هلنا کوبان، از ۲۵ فبروری ۲۰۲۶ مجموعه گفتوگوهای تخصصی «بحران ایران» را در ادامه پروژه «غزه و جهان» آغاز کرده است؛ مجموعهای که با حضور کارشناسان برجسته بینالمللی به بررسی ابعاد نظامی، حقوقی، ژئوپلیتیکی و اقتصادی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران میپردازد. در بیستوچهارمین قسمت این مجموعه، کوبان با پروفسور جفری ساکس، اقتصاددان شناختهشده و مشاور باسابقه سازمان ملل، گفتوگو کرده است.
ساکس در این گفتوگو تأکید کرده که پیامدهای اقتصادی جنگ علیه ایران هماکنون در سطح جهانی قابل مشاهده است. او با اشاره به نوسانات بازار انرژی گفته که قیمت نفت بازتابدهنده نگرانیها درباره آینده مسیرهای عرضه است و ادامه جنگ میتواند تبعات بسیار گستردهتری برای اقتصاد جهانی ایجاد کند. به باور او، میزان خسارات نهایی به تصمیمات آینده واشنگتن وابسته است.
در بخش سیاسی، ساکس با انتقاد تند از سیاستهای آمریکا و اسرائیل، این جنگ را «فاقد منطق عقلانی» و نتیجه «تصمیمگیریهای خطرناک و غیرمسوولانه» رهبران دو طرف توصیف کرده است. او معتقد است که ایالات متحده بهجای حل بحرانها، به یکی از موانع اصلی صلح و ثبات در منطقه تبدیل شده است و سود این جنگ تنها نصیب صنایع نظامی و شرکتهای نفتی میشود، در حالی که هزینههای انسانی و اقتصادی آن بر دوش مردم عادی در سراسر جهان قرار دارد.
ساکس همچنین هشدار داده که کشورهای جنوب جهانی بیشترین آسیب را از افزایش قیمت انرژی، مواد غذایی و کودهای کیمیایی خواهند دید و احتمال تشدید ناامنی غذایی در ماههای آینده وجود دارد؛ بهویژه با توجه به اثرات تغییرات اقلیمی و پدیده النینو.
در بخش حقوقی، او با دفاع از نقش سازمان ملل و نهادهایی مانند دیوان بینالمللی دادگستری و آنروا، تأکید کرده که عملکرد این نهادها تحت فشار قدرتهای بزرگ تضعیف شده است. ساکس، آمریکا را به نادیده گرفتن حقوق بینالملل و تضعیف ساختار سازمان ملل متهم کرده و گفته که مشکل اصلی در رفتار دولتهایی است که از همکاری مؤثر با این نهادها خودداری میکنند. او با اشاره به پرونده فلسطین در دیوان بینالمللی دادگستری گفته: «عدالتی که به تعویق بیفتد، در واقع انکار شده است.»
در بخش پایانی، ساکس به سیاست داخلی آمریکا پرداخته و گفته که بخش قابل توجهی از افکار عمومی این کشور با جنگ مخالف است، اما ساختار تصمیمگیری سیاسی تحت نفوذ گروههای ذینفع قرار دارد. او تأکید کرده که اولویت فوری باید توقف جنگ، لغو تحریمها و جلوگیری از تشدید بیشتر بحران باشد و آمریکا باید از روند درگیریها کنار برود تا امکان کاهش تنش و بازگشت ثبات فراهم شود.