جک پارسونز، پدر صنعت موشکی آمریکا، چگونه کشته شد؟
خبرگزاری دید: جک پارسونز، مهندس خودآموخته و از بنیانگذاران آزمایشگاه پیشرانش جت آمریکا، در ۱۷ جون ۱۹۵۲ در انفجاری مهیب در خانهاش در پاسادنا کشته شد؛ حادثهای که بهدلیل زندگی جنجالی، فعالیتهای فرقهای و ارتباطات امنیتی او، همچنان یکی از مرموزترین مرگهای تاریخ صنعت موشکی به شمار میرود.
جک پارسونز، با نام کامل «جان وایتساید پارسونز» در ۱۷ جون ۱۹۵۲ در انفجاری در خانهاش در پاسادنا جان باخت؛ انفجاری که نیمه پایینی ساختمان را ویران کرد و او را در حالی یافتند که «صورتش نیمهدریده و بدنش متلاشی شده بود.» این حادثه درست یک روز پیش از سفر او به مکزیک برای آغاز همکاری در یک پروژه صنعتی رخ داد و از همان زمان فرضیههای مختلفی درباره علت مرگ او مطرح شد؛ از حادثه آزمایشگاهی تا خودکشی و حتی ترور.
پارسونز در سال ۱۹۱۴ در لسآنجلس به دنیا آمد و از نوجوانی شیفته داستانهای علمی ـ تخیلی و ساخت موشک شد. او در دهه ۱۹۳۰ همراه با ادوارد فورمن و فرانک مالینا، گروه تحقیقاتی GALCIT را در انستیتو فناوری کالیفرنیا پایهگذاری کرد؛ گروهی که بعدها به آزمایشگاه پیشرانش جت (JPL) ناسا تبدیل شد. پارسونز نخستین موتور سوخت جامد ریختنی را توسعه داد و نقش مهمی در شکلگیری فناوریهای مقدماتی پرتاب موشک داشت.
اما زندگی شخصی او به همان اندازه که خلاقانه بود، جنجالی نیز بود. پارسونز از اواخر دهه ۱۹۳۰ به سازمان شبهماسونی Ordo Templi Orientis و آیین تلما، به رهبری آلیستر کراولی، پیوست و بهطور جدی به جادوهای آیینی، مناسک باطنی و فعالیتهای فرقهای روی آورد. او در خانهاش در پاسادنا محفلی از هنرمندان، رمّالها و پیروان آیینهای غریبه تشکیل داده بود و بسیاری از درآمد خود را صرف این لژ میکرد.
این گرایشها، همراه با مصرف مواد مخدر و روابط جنجالی، باعث شد نهادهای امنیتی آمریکا نسبت به او بدبین شوند. در سال ۱۹۴۴ از آزمایشگاه پیشرانش جت کنار گذاشته شد و پس از آن نیز بهدلیل «انحرافات اخلاقی» و «رفتارهای غیرقابل پیشبینی» مجوز امنیتیاش لغو شد. در سالهای پایانی، او برای تأمین هزینههای زندگی، به همکاری با یک شرکت موشکی اسرائیلی روی آورد. این رویکرد باعث شد به جاسوسی متهم شود و تحت تحقیق FBI قرار گیرد، هرچند در نهایت بیگناه شناخته شد.
در ماههای منتهی به مرگ، پارسونز آزمایشهای شیمیایی و ساخت مواد منفجره را در اتاق رختشویی خانهاش انجام میداد. طبق گزارش پولیس پاسادنا، انفجار مرگبار ناشی از «ریزش تصادفی جیوه شعلهور» بود، اما برخی همکاران او این فرضیه را رد کرده و رفتار دقیق و وسواسگونه او در کار با مواد خطرناک را یادآور شدهاند.
مرگ نابههنگام پارسونز، همراه با زندگی پرحاشیه و فعالیتهای فرقهایاش، موجب شد نام او در تاریخ رسمی صنعت فضایی آمریکا کمرنگ شود. ناسا تنها اشارهای گذرا به نقش او در کنار محققان CalTech دارد و بزرگترین یادگار رسمی او دهانهای کوچک در سمت پنهان ماه است؛ جایی که «به ندرت میتوان آن را دید».
با وجود این، پژوهشگران تاریخ علم او را یکی از چهرههای بنیادین مهندسی موشکی میدانند؛ نابغهای خودآموخته که مرز میان علم، خیال و ماوراءالطبیعه را درنوردید و زندگیاش همچون مرگش، در هالهای از رمز و روایت باقی ماند.