خبرگزاری دید: با تداوم حملات اسرائیل به جنوب لبنان و نقض بند نخست تفاهمنامه پایان جنگ، ایران در واکنشی مستقیم تنگه هرمز را بست؛ اقدامی که تهران آن را «گام اول» برای واداشتن آمریکا و متحدانش به اجرای تعهدات میداند و همزمان هیات مذاکرهکننده ایران در ژنو را در موقعیتی تازه قرار داده است.
یک روز پس از تشدید حملات رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان و آوارگی گسترده غیرنظامیان، ایران اعلام کرد که در واکنش به «نقض بیوقفه آتشبس» و «عدم اجرای بند اول تفاهمنامه پایان جنگ» تنگه هرمز را بر تردد شناورها بسته است.
قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا در بیانیهای تأکید کرد این اقدام «گام اول» برای پایبند کردن طرف مقابل به تعهدات است و در صورت ادامه تجاوزات، مراحل بعدی نیز فعال خواهد شد.
این دومینبار در جریان مذاکرات ایران و آمریکا است که بهدلیل ادامه حملات اسرائیل به لبنان، مکانیزم انسداد هرمز فعال میشود. پیشتر نیز در میانه گفتوگوهای تهران ـ واشنگتن، ادامه تجاوزات اسرائیل باعث بسته شدن تنگه و سپس ازسرگیری مذاکرات برای بازگشایی آن شد.
اکنون نیز با تداوم پیشروی نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان، ایران همان ابزار فشار را دوباره بهکار گرفته است.
قرار دادن «پایان جنگ در تمام جبههها» بهعنوان بند نخست تفاهمنامه، بهمنزله قفل اصلی توافق است.
ایران با این طراحی تلاش کرده مانع از آن شود که آمریکا یا متحدانش با حفظ فشار میدانی، امتیازهای بیشتری در میز مذاکره مطالبه کنند.
بر این اساس، هرگونه نقض آتشبس در لبنان یا دیگر جبههها، اجرای کل تفاهم را متوقف میکند و ایران را از ورود به مراحل بعدی بینیاز میسازد.
ساعاتی پیش از اعلام رسمی انسداد هرمز، جیدی ونس، معاون ترامپ، در گفتوگو با فاکسنیوز مدعی شد «هیچ نشانهای از بسته شدن آبراه دیده نمیشود» اما واقعیت میدانی و اعلام رسمی ایران این ادعا را بلافاصله بیاعتبار کرد.
این رخداد نشان داد که کنترل ایران بر هرمز، اکنون به سطحی رسیده که حتی احتمال بسته شدن آن نیز واشنگتن را ناچار به واکنش رسانهای میکند.
نیروهای مسلح ایران هشدار دادهاند که در صورت ادامه تجاوزات اسرائیل، گامهای بعدی نیز فعال خواهد شد.
مرور تجربههای گذشته نشان میدهد که تلآویو نسبت به این هشدارها حساس است؛ چنان که پس از اعلام انسداد هرمز، نخستوزیر و وزیر جنگ اسرائیل دستور توقف عملیات در لبنان را صادر کردند.
نتانیاهو چند روز پیش هشدار داده بود که ایران و حزبالله در پی «ایجاد معادله جدید» علیه اسرائیل هستند.
اکنون با توقف عملیات در لبنان پس از بسته شدن هرمز، این معادله عملاً فعال شده و تلآویو با محدودیتی روبهرو است که پیشتر تجربه نکرده بود.
همزمان با ورود هیات ایرانی به ژنو، آمریکا با دو مسیر مواجه است: یا باید اسرائیل را به توقف تجاوزات در لبنان وادار کند، یا با توقف اجرای تفاهمنامه و احتمال اقدامات بعدی ایران روبهرو شود.
در صورت تداوم نقض آتشبس، تهران نهتنها وارد بندهای بعدی نخواهد شد، بلکه روند مذاکرات نیز عملاً بیمعنا خواهد شد.