خبرگزاری دید: تحلیل منتشرشده در روزنامه هاآرتص از افزایش شکاف میان آمریکا و متحدان عرب خلیج فارس حکایت دارد؛ شکافی که پس از جنگ اخیر و در سایه سیاستهای متناقض دولت دونالد ترامپ، برخی کشورهای عربی را به سمت گفتوگوی مستقیم و توافقات عملی با ایران سوق داده است.
بر اساس تحلیل تسوی بارئل، تحلیلگر روزنامه هاآرتص، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و رژیم صهیونیستی به برداشت مشترکی رسیدهاند: واشنگتن دیگر شریک قابل اتکایی برای تضمین امنیت منطقه نیست و در بزنگاههای حساس، منافع متحدان خود را قربانی ملاحظات سیاسی میکند.
این گزارش، دیپلماسی آمریکا در دوران پساجنگ را آشفته و چندپاره توصیف میکند؛ وضعیتی که در آن، مقامهای ارشد آمریکایی پیامهای متفاوتی درباره ایران مخابره میکنند. از یکسو گفتوگوهای هستهای در ژنو ادامه دارد و از سوی دیگر، کاخ سفید همچنان بر مواضع سختگیرانه علیه تهران تاکید میکند. همزمان، سفر منطقهای مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، به کشورهای خلیج فارس تلاشی برای بازسازی اعتماد آسیبدیده متحدان واشینگتن ارزیابی شده است.
در این میان، تحرکات دیپلماتیک ایران نیز سرعت گرفته است. سفر مقامهای ارشد ایرانی به مسقط و رایزنیهای فشرده درباره مدیریت تنگه هرمز، نشانهای از تلاش تهران برای تثبیت نقش خود در معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه تلقی میشود. به باور تحلیلگران، این روند میتواند جایگاه ایران را از یک بازیگر تحت فشار به شریکی ناگزیر در ترتیبات جدید منطقهای ارتقا دهد.
همزمان، برخی کشورهای عربی از جمله قطر، امارات متحده عربی و بحرین در حال بررسی مسیرهای جدید تعامل با تهران هستند. این رویکرد بر دو فرض اصلی استوار است: نخست، تردید نسبت به توان آمریکا برای مهار مستقیم ایران و دوم، ضرورت دستیابی به تفاهم منطقهای پیش از هرگونه توافق جدید میان تهران و واشنگتن.
یکی از مهمترین آزمونهای این وضعیت، سرنوشت داراییهای بلوکهشده ایران در بانکهای منطقه است. آزادسازی احتمالی این منابع مالی میتواند هم به کاهش فشار اقتصادی بر تهران کمک کند و هم موازنه اقتصادی خلیج فارس را تحت تاثیر قرار دهد.
در مجموع، نشانهها حاکی از آن است که بیاعتمادی فزاینده نسبت به سیاستهای غیرقابل پیشبینی آمریکا، کشورهای عربی را به سمت بازتعریف روابط خود با ایران سوق داده است؛ روندی که در صورت تداوم، میتواند آرایش ژئوپلیتیکی خاورمیانه و ساختار ائتلافهای سنتی منطقه را به شکل بنیادین دگرگون کند.