میز بینالملل خبرگزاری دید: برخلاف ادعاهای مطرحشده در برخی محافل رسانهای مبنی بر این که دولت دونالد ترامپ در دوره کاهش تنش با ایران فرصت را برای بازسازی ذخایر نفتی آمریکا استفاده کرده است، دادههای رسمی نشان میدهد ذخایر راهبردی نفت این کشور نهتنها افزایش نیافته، بلکه به پایینترین سطح خود از سال ۱۹۸۳ تاکنون رسیده است.
بررسی دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نشان میدهد ذخایر راهبردی نفت این کشور (SPR) اکنون به حدود ۳۱۹ میلیون بشکه رسیده و پایینترین سطح در بیش از چهار دهه گذشته به شمار میرود.
این در حالی است که برخی تحلیلها در فضای رسانهای فارسیزبان مدعی بودند دولت ترامپ پس از آتشبس و تفاهم با ایران، از فرصت کاهش تنشها برای پر کردن ذخایر نفتی خود استفاده کرده و خود را برای رویارویی احتمالی جدید آماده ساخته است. با این حال، آمارهای رسمی چنین ادعایی را تأیید نمیکند.
بر اساس گزارشهای EIA، ذخایر استراتژیک نفت آمریکا پس از آغاز آتشبس حدود ۹۰ میلیون بشکه و پس از امضای تفاهمنامه نیز حدود ۲۰ میلیون بشکه کاهش یافته است. ذخایر این کشور در آغاز جنگ علیه ایران بیش از ۴۱۵ میلیون بشکه بود که اکنون به نزدیک ۳۱۹ میلیون بشکه رسیده است.
کاهش ذخایر؛ کاهش حاشیه امنیت انرژی آمریکا
کارشناسان انرژی معتقدند کاهش سطح ذخایر راهبردی به معنای از بین رفتن توان آمریکا برای مدیریت بازار نفت نیست؛ زیرا واشنگتن همچنان ابزارهایی مانند تولید گسترده نفت شیل، ذخایر تجاری، همکاری با اعضای آژانس بینالمللی انرژی و ظرفیتهای دیپلماتیک را در اختیار دارد.
با این حال، کاهش SPR حاشیه امنیت انرژی آمریکا را محدود کرده و در صورت وقوع یک شوک جدید در بازار نفت، هزینه مداخله دولت برای کنترل قیمتها را افزایش خواهد داد.
بازسازی ذخایر تا سال ۲۰۲۸ زمان میبرد
بر اساس برآوردهای منتشرشده، بازسازی ذخایر نفتی آمریکا و دیگر کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی روندی زمانبر خواهد بود. دولت آمریکا اعلام کرده که بخش مهمی از جبران ذخایر از طریق قراردادهای مبادلهای (Exchange) انجام خواهد شد؛ به این معنا که شرکتهایی که در دوره بحران نفت دریافت کردهاند، در سالهای آینده نفت را با مقدار بیشتری بازمیگردانند.
بر اساس این برنامه، بازگشت ذخایر آمریکا به سطوح بالاتر از ۴۰۰ میلیون بشکه ممکن است تا سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ ادامه یابد.
آیا کاهش ذخایر مانع تصمیم نظامی ترامپ میشود؟
تحلیلگران تأکید میکنند تصمیمهای نظامی آمریکا صرفاً به میزان ذخایر نفت وابسته نیست و عوامل سیاسی، امنیتی و نظامی در آن نقش دارند. با این حال، کاهش ذخایر راهبردی میتواند هزینه اقتصادی هرگونه درگیری تازه را برای واشنگتن افزایش دهد.
در صورت بروز اختلال گسترده در صادرات نفت خاورمیانه، بهویژه در مسیرهای حیاتی مانند تنگه هرمز، آمریکا با ذخایری پایینتر از سطح تاریخی خود وارد بحران خواهد شد و توان استفاده از ذخایر اضطراری برای کنترل قیمتها محدودتر میشود.
ذخیرهای که دیگر مانند گذشته نیست
ظرفیت فیزیکی مخازن ذخایر راهبردی نفت آمریکا حدود ۷۱۴ میلیون بشکه است، اما در سالهای گذشته معمولاً سطح ذخایر بین ۵۵۰ تا ۷۰۰ میلیون بشکه نگهداری میشد.
اکنون دولت ترامپ هدف بازگرداندن ذخایر به بیش از ۴۰۰ میلیون بشکه را اعلام کرده، اما رسیدن به سطوح بالاتر نیازمند زمان، منابع مالی و شرایط مناسب در بازار جهانی نفت است.
در مجموع، کاهش ذخایر نفتی آمریکا به معنای ناتوانی کامل واشنگتن در مدیریت بحران انرژی نیست، اما نشان میدهد این کشور در صورت مواجهه با یک شوک جدید نفتی، نسبت به گذشته با حاشیه امنیت کمتر و هزینههای بالاتر روبهرو خواهد بود.