آمریکا و جاپان بهدنبال شکستن انحصار چین در عناصر نادر خاکی
خبرگزاری دید: بلومبرگ گزارش داد آمریکا و جاپان قصد دارند با اجرای پروژهای مشترک در اطراف جزیره مینامیتوریشیما، عناصر نادر خاکی را از عمق شش کیلومتری کف اقیانوس آرام استخراج کنند. این طرح، فراتر از یک رکورد مهندسی، بخشی از رقابت ژئواقتصادی با چین برای کنترل زنجیرههای حیاتی اقتصاد آینده محسوب میشود.
مطالعات نشان میدهد ذخایر معدنی اطراف مینامیتوریشیما بیش از ۱۶ میلیون تن عناصر نادر خاکی در خود دارد؛ موادی چون دیسپروزیم و تربیوم که در تولید آهنرباهای پیشرفته و تجهیزات فناوری بالا کاربرد حیاتی دارند. سازمان علوم و فناوری دریایی جاپان (JAMSTEC) در فبروری ۲۰۲۶ اعلام کرد کشتی تحقیقاتی «Chikyu» نخستین نمونه گل معدنی را از این منطقه به سطح منتقل کرده و دولت جاپان موفقیت آزمایش را تأیید کرده است.
بر اساس گزارش بلومبرگ، در مرحله آزمایشی حدود ۵۰ تن گل معدنی بازیابی شد و جاپان قصد دارد در فبروری ۲۰۲۷ آزمایش یکماههای برای استخراج و فرآوری مواد انجام دهد تا تا سال ۲۰۲۸ امکان تجاریسازی پروژه روشن شود.
اهمیت این طرح در رقابت با چین است؛ کشوری که طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی در سال ۲۰۲۴ حدود ۶۰ درصد استخراج جهانی عناصر نادر خاکی، ۹۱ درصد فرآوری و ۹۴ درصد تولید آهنرباهای دائمی را در اختیار داشت. جاپان نیز در واردات برخی عناصر نادر خاکی سنگین عملاً ۱۰۰ درصد به چین وابسته است.
به همین دلیل واشنگتن و توکیو بهدنبال ایجاد یک زنجیره مستقل «از معدن تا آهنربا» هستند. توافقهای رسمی دو کشور از اکتوبر ۲۰۲۵ آغاز شد و در دیدار ترامپ و سانائه تاکایچی در مارچ ۲۰۲۶ گسترش یافت. وزارت اقتصاد جاپان و کاخ سفید اعلام کردهاند که همکاری صنعتی و تحقیقاتی برای تجاریسازی منابع معدنی اعماق دریا سرعت خواهد گرفت.
با وجود این، بزرگترین چالش پروژه اقتصادی بودن استخراج در عمق شش کیلومتری است؛ جایی که فشار آب ۶۰۰ برابر سطح دریا است و تجهیزات باید توانایی انتقال حجم عظیمی از گل کف اقیانوس را داشته باشند. کارشناسان میگویند حتی اگر هزینهها بالا باشد، این پروژه میتواند نقش بیمه ژئوپلیتیکی برای امنیت زنجیره تأمین آمریکا و جاپان ایفا کند.